Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z codziennej praktyki , Otwarty dostęp

29 lipca 2021

NR 63 (Lipiec 2021)

Wykorzystanie oscylacyjnej metody preparacji tkanek w stomatologii

0 59

Preparacja tkanek twardych z wykorzystaniem ruchu obrotowego wiertła jest najstarszą i najpowszechniejszą metodą postępowania w stomatologii zabiegowej. Oprócz tego, że ma rozliczne zalety, jest jednak obciążona również pewnymi wadami i ograniczeniami związanymi z okrągłym przekrojem poprzecznym każdego wiertła, które musi się poruszać ruchem obrotowym. Mechaniczne rozwiązania pozwalają na wykorzystywanie kątnic, w których ruch obrotowy końcówki zostaje zastąpiony przez ruch oscylacyjny w różnych płaszczyznach (w zależności od kątnicy). Pozwala to wykorzystać w preparacji szeroką, płaską powierzchnię z nasypem diamentowym, której ruch jest w stanie precyzyjnie opracować lub wygładzić każdą płaską powierzchnię w obrębie koron zębów. Taka możliwość znajduje rozliczne zastosowania kliniczne.

Pierwsze zabiegi dentystyczne z wykorzystaniem narzędzi do preparacji zębów były wykonywane przynajmniej 9 tys. lat temu. W dolinie Indusu archeolodzy odkryli zęby, które noszą wyraźne ślady wiercenia w postaci ubytków o regularnych kształtach i głębokości ok. 3,5 mm. Datowanie poprzez pomiar rozkładu izotopów węgla wykazało, że pochodzą z ok. 7000 r. p.n.e.
Pierwsze mechanicznie napędzane wiertła powstały o wiele później. W 1871 r. amerykański dentysta James B. Morrison opatentował „wiertarkę” napędzaną poprzez ruch pedału naciskanego nogą lekarza dentysty. Ale rewolucję przyniosła pierwsza prostnica elektryczna z roku 1875, opracowana przez George’a Greena. Potrafiła rozpędzić wiertło do zawrotnych w owym czasie 2000 obrotów na minutę i pracowała oczywiście bez żadnego chłodzenia wodnego. Wiertło było ustawione idealnie w linii prostej z uchwytem, co bynajmniej nie ułatwiało pracy w jamie ustnej pacjenta.
Rewolucja w obrotowej preparacji tkanek rozpoczęła się w 1949 r. w Nowej Zelandii. To tam dr John Patrick Walsh opracował pierwszą stomatologiczną turbinę napędzaną strumieniem sprężonego powietrza oraz wymyślił zagięcie główki turbiny pod kątem, tworząc pierwszą w stomatologii kątnicę. Od tego czasu do opracowywania tkanek zębów wykorzystujemy ruch obrotowy wierteł o przekroju okrągłym.
A przecież to niejedyny sposób na preparację tkanek z wykorzystaniem mechanicznej kątnicy. Jeśli zostanie zastosowany inny rodzaj przekładni, to ruch obrotowy zamienia się w ruch oscylacyjny w płaszczyźnie poziomej lub pionowej. W takim przypadku końcówki pracujące nie muszą mieć przekroju okrągłego, co pozwala wykorzystywać je zamiast wierteł wszędzie tam, gdzie ruch oscylacyjny będzie miał lepsze zastosowanie niż ruch obrotowy.
Dzieje się tak np. przy wygładzaniu i wyrównywaniu powierzchni szkliwa lub zębiny, kiedy to narzędzia oscylacyjne pozwalają na uzyskanie płaskiej i gładkiej powierzchni bez nierówności, charakterystycznych dla płaszczyzn opracowywanych turbiną i wiertłem z nasypem diamentowym, kiedy to wiertło porusza się z różną prędkością obrotową w zależności od siły nacisku końcówki na powierzchnię zęba.

POLECAMY

Kątnica oscylacyjna E61 C (KaVo)

Ruch obrotowy generowany przez mikrosilnik stomatologiczny jest zamieniany na ruch oscylacyjny w kierunku przód–tył. Odpowiednio ukształtowane pilniki z nasypem diamentowym wykonują ruch w zakresie 0,8 mm ruchem posuwisto-zwrotnym. Kąt nachylenia pilnika może być regulowany ręcznie w zakresie 360° co 10°. Dzięki temu możliwe jest dopasowanie pozycji pilnika do każdej powierzchni zęba, bez względu na jej nachylenie. 
Pilniki mogą mieć różne kształty w zależności od zastosowania klinicznego oraz być pokryte nasypem o różnej ziarnistości. Służą wówczas do preparacji tkanek lub tylko do ich polerowania. Charakter ruchu powoduje, że należy unikać sytuacji, w których pilnik pionowo styka się z powierzchnią zęba swoim zakończeniem, gdyż może to doprowadzić do uszkodzenia powierzchni zęba. Do pracy powinno się wykorzystywać tylko aktywne, boczne ściany pilników. Wówczas taka alternatywna metoda preparacji stanie się cennym uzupełnieniem tradycyjnego postępowania zabiegowego.
 

Zdj. 1. Główka kątnicy na pilniki oscylacyjne z widocznym pierścieniem pozwalającym ustawić pilnik pod różnym kątem w zakresie 360°

 

Zdj. 2. Pilnik oscylacyjny w główce kątnicy, poruszający się tylko w jednej płaszczyźnie: przód–tył ruchem oscylacyjnym

 

Zdj. 3. Kształt powierzchni szkliwa po wygładzeniu pilnikiem oscylacyjnym. Taki efekt jest niemal niemożliwy do osiągnięcia przy pomocy wiertła na turbinę


Końcówki do strippingu ortodontycznego

Stripping to zabieg polegający na redukcji stycznych powierzchni szkliwa w celu uzyskania wolnej przestrzeni dla rotacji lub przesuwania zębów w trakcie leczenia ortodontycznego. Zabieg odbywa się tylko w obrębie szkliwa, więc nie powinien zwiększać ryzyka rozwoju próchnicy. Jest to jednak prawda tylko w przypadku, gdy powierzchnia szkliwa po zabiegu pozostanie idealnie gładka i nie zwiększy retencji płytki nazębnej. 
Często stripping jest planowany tylko na jednym z dwóch sąsiadujących zębów. W takim przypadku konieczna jest bardzo precyzyjna preparacja, aby nie uszkodzić zęba sąsiedniego. W przypadku wykonywania jej wiertłem trudno o precyzję i minimalnie inwazyjne podejście, gdyż zakres preparacji jest równy po prostu średnicy wiertła (cała średnica musi się zmieścić w powierzchni jednego zęba), a jej kształt wynika z kształtu wiertła: walec będzie miał większą średnicę, ale regularny kształt, płomyk z kolei będzie cieńszy, ale rozszerzający się ku górze.
W takiej sytuacji zupełnie płaski kształt końcówek Ortho-Strips firmy Intensiv będzie idealnym rozwiązaniem wszystkich problemów mogących zaistnieć przy zabiegu strippingu.
Szeroka, płaska powierzchnia preparacji metalowego paska sprawia, że opracowane szkliwo ma bardzo regularny kształt i jest gładkie, co eliminuje ryzyko retencji płytki po zabiegu. Dzięki paskom o różnej gradacji nasypu możliwe jest szybkie wstępne opracowanie powierzchni, a później jej wygładzenie. Paski występują też w wersji z jednostronnym nasypem, co rozwiązuje problem szlifowania powierzchni tylko jednego z dwóch sąsiadujących zębów.
Zabieg polega na tymczasowym odseparowaniu od siebie sąsiadujących zębów za pomocą klina międzyzębowego, a następnie wprowadzeniu działającej końcówki pomiędzy zęby i wykonaniu ruchu w kierunku brodawki dziąsłowej. Zabieg jest całkowicie niebolesny dla pacjenta. 

Pilniki Proxoshape (Intensiv)

Wskazania do stosowania:

  • wydajne usuwanie dużych nawisów wypełnień amalgamatowych i kompozytowych, dopasowywanie przekonturowanych brzegów koron metalowych i ceramicznych, usuwanie nadmiarów cementu, przydatne zwłaszcza w przestrzeniach stycznych, również tych bardzo wąskich;
  • kształtowanie, wygładzanie i wstępne polerowanie stycznych ścian wypełnień oraz koron protetycznych.

Cienkie, elastyczne pilniki zmieszczą się w każdej przestrzeni stycznej. Duże nawisy wypełnień w przestrzeni stycznej lub źle dopasowane brzegi koron i nadmiary cementu można łatwo i szybko usunąć przy użyciu pilników Proxoshape o dużej ziarnistości nasypu. Następnie powierzchnia styczna jest polerowana z wykorzystaniem pilników o małej ziarnistości nasypu. 

Pilniki Cavishape (Intensiv)

Poszerzenie blacka nie jest konieczne w przypadku powierzchni odpornych na rozwój próchnicy. Wiadomo również, że wypełnienia niewielki...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy