Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z codziennej praktyki , Otwarty dostęp

29 lipca 2021

NR 63 (Lipiec 2021)

Narzędzie do usuwania: Najlepszy sposób usuwania gutaperki

0 103

Powtórne leczenie endodontyczne jest zasadniczo opcją pierwszego wyboru w przypadku niepowodzenia leczenia pierwotnego. Obecność bakterii i ich pochodnych umiejscowionych w materiale wypełniającym i w zawiłościach kanału jest często związana z utratą szczelności hermetycznego zamknięcia pierwotnego wypełnienia i prowadzi do rozprzestrzenienia się choroby po leczeniu. Stąd też kwestią niezwykłej wagi jest efektywne usunięcie całego materiału wypełniającego kanał przed całkowitym udrożnieniem kanałów.

Istnieje wiele technik i narzędzi do usuwania gutaperki, w tym narzędzia ręczne lub mechaniczne albo połączenie obu. Współcześnie narzędzia ręczne uważa się za czasochłonne. Dzisiejsze trendy skłaniają się ku bardziej wydajnym narzędziom, takim jak narzędzia rotacyjne. 
Na początku pierwszego dziesięciolecia XXI w. pojawiły się specjalne narzędzia endodontyczne stworzone z myślą o ulepszeniu usuwania gutaperki. R-Endo (Coltene MicroMega) było pierwszym dostępnym systemem. Niedługo po nim pojawił się ProTaper Universal Retreatment (Dentsply Sirona). Te dwa systemy składają się z trzech narzędzi i stosuje się je przy technice „crown-down”. Później wiele firm opracowywało liczne systemy, takie jak D-Race (FKG Dentaire), Mtwo R (VDW) czy Endo Restart (Komet). Prezentowały one zróżnicowane profile, przekroje i zalecane techniki.
Co więcej, wiele z osiągnięć wyznaczyło kierunek rozwoju ostatnich 20 lat i zmieniło sposób, w jaki leczymy dziś endodontycznie (np. koncepcja jednonarzędziowa oraz terapia cieplna). W odpowiedzi na rosnące zapotrzebowanie pośród lekarzy dentystów na uproszczoną procedurę powstały nowe systemy z jednym pilnikiem. Ich celem było zastąpienie wielopilnikowych systemów w początkowej fazie leczenia kanałowego, później jednak zostały one rekomendowane także do leczenia powtórnego.
Nadejście nowych twórczych procedur, takich jak obróbka powierzchni czy obróbka cieplna w celu ulepszenia mechanicznego działania pilników z niklu i tytanu (NiTi), spowodowało w przypadku nowych systemów pilników, że są one bardziej elastyczne i wytrzymalsze na cykliczne zużycie. Narzędzie do usuwania (Coltene) jest owocem postępu technologicznego oraz koncepcji związanych z usuwaniem materiału wypełniającego. 

POLECAMY

Usuwanie uszczelniaczy różnego typu

Pilnik do leczenia powtórnego powinien przechodzić przez wadliwy materiał wypełniający i usuwać go z kanału. Materiał ten zawiera zazwyczaj materiał podstawowy (gutaperka) przymocowany do ścianek kanału za pomocą cienkiej warstwy uszczelniacza endodontycznego. 
Przez lata używano rozmaitych rodzajów uszczelniaczy. Jako pierwsze w historii pojawiły się uszczelniacze na bazie tlenku cynku i eugenolu, ale pojawiają się kolejne, których celem jest ulepszenie różnych właściwości uszczelniacza. Są to: 

  • uszczelniacze żywiczne, mające na celu ulepszenie hermetyczności uszczelnienia oraz przylegania do ścianek kanału, 
  • uszczelniacze na bazie silikonu, które są dobrze tolerowane przez tkankę, a także mają niski poziom resorpcji wody, 
  • uszczelniacze na bazie żywicy epoksydowej dające możliwość przylegania do zębiny i mające niski poziom rozpuszczalności w wodzie, 
  • uszczelniacze na bazie tritlenku mineralnego kruszywa, które mają skłonność do mineralizacji, 
  • uszczelniacze na bazie krzemianu wapnia, potocznie zwane bioceramicznymi, dzięki swoim doskonałym właściwościom biologicznym, 
  • uszczelniacze na bazie fosforanu wapnia i mieszanki o wzbogaconym wapniu wspierające regenerację kości i indukujące cementogenezę.

Celem takiego narzędzia jest więc usunięcie pierwotnego materiału wypełniającego i utorowanie drogi dostępu do obszaru wcześniej nieoperowanego za pomocą konwencjonalnych narzędzi NiTi, a dzięki temu ponowne kształtowanie przestrzeni kanału. Narzędzie do usuwania wykorzystuje aktualny stan wiedzy technologicznej w zakresie przetwarzania materiału oraz bogate doświadczenie w projektowaniu pilników. Zostało ono stworzone przez Coltene w odpowiedzi na rosnące zapotrzebowanie społeczności dentystycznej na bezpieczny, łatwy i sprawny sposób usuwania gutaperki w zabiegach w leczeniu powtórnym.
To wyjątkowe narzędzie (zdj. 1) posiada liczne parametry i właściwości techniczne, w tym:

  • końcówkę nietnącą o wymiarach 30/100 mm, pozwalającą na bezpieczne stosowanie w zakrzywionych kanałach (zdj. 2),
  • zmienny przekrój poprzeczny potrójnej spirali, symetryczny w pierwszych 3 mm, następnie asymetryczny w kierunku trzonka,
  • 7-proc. pilnik kształtujący ograniczony do pierwszych 10 mm, następnie pilnik kształtujący 0% w kierunku trzonka, w celu zachowania zębiny okołowierzchołkowej; autorski zabieg termomechaniczny, tzw. przewód C, pozwalający na polerowanie elektryczne, terapię cieplną, wytrzymały na wzrastającą elastyczność i cykliczne zużycie.
     
Zdj. 1. Narzędzie do usuwania dla systemów pilników HyFlex i MicroMega
(Źródło: ©Coltene/Whaledent)

 

Zdj. 2. Zdjęcie końcówki narzędzia usuwającego zrobione skaningowym mikroskopem elektronowym
(Źródło: ©Franck Diemer)


Opracowanie – technika użytkowa

Gdy dostęp do ubytku zostanie ponownie otwarty, wejścia do kanałów będą zlokalizowane, a materiał wypełniający potwierdzony jako gutaperka, wówczas modyfikator otworu (HyFlex EDM, Coltene, lub też One Flare, Coltene MicroMega) może zostać wprowadzony do gutaperki na 2–3 mm przy stałych obrotach o prędkości 400–800 obrotów na minutę. 
Narzędzie to służy do wykonywania otworu pilotażowego, wprowadzania narzędzia do usuwania wewnątrz gutaperki oraz do uzyskiwania prostszego dostępu. 
Narzędzie do usuwania powinno być stosowane przy stałych obrotach 400–800 obrotów na minutę i 3,0–3,5 Ncm bardzo delikatnym wierzchołkowym prowadzeniem. 19-milimetrowe narzędzie do usuwania zostaje wprowadzone do otworu wykonanego przez narzędzie otwierające i przesunięte w kierunku wierzchołkowym na odległość 2–3 mm, aż do uczucia delikatnego oporu do wewnątrz, a następnie powinno zostać wyciągnięte z jednoczesnym opieraniem go o wybrane ściany kanałów w celu usunięcia całej gutaperki. Ogólnie cały materiał wypełniający może zostać usunięty w trzech, czterech seriach, ruchami do wewnątrz i na zewnątrz w dół w kierunku wierzchołkowym (zdj. 3a–h). Usunięty materiał wychodzi zazwyczaj w postaci drobnych opiłków (zdj. 4), a także jako całe kawałki gutaperki. Po usuwaniu materiału wypełniającego musi nastąpić obfite płukanie w celu wypłukania wszystkich skrawków i pozostałości uszczelniacza. Po usunięciu materiału wypełniającego można dokonać rozpoznania i wykonania ścieżki stopniowego spadku za pomocą pilników NiTi. Standardowe narzędzia do ponownego kształtowania, takie jak 2Shape, One Curve (Coltene MicroMega) czy HyFlex CM lub EDM (Coltene), mogą być teraz stosowane do czyszczenia i kształtowania niewypełnionej przestrzeni kanałowej w celu zapewnienia łagodnego przejścia pomiędzy częściami wcześniej wypełnionymi a tymi niewypełnionymi. Stomatolodzy muszą pamiętać, że ciągłe opracowanie kształtujące jest podstawą przy wypełnieniu 3D.
 

Zdj. 3A–H. Ponowne leczenie zęba #46. Przedoperacyjne zdjęcie diagnostyczne (A). Narzędzie do usuwania jest ustawione przy wejściu do kanału mezjalnego językowego (B) i stopniowo zbliża się do gutaperki (C).
Dojście powstałe dzięki narzędziu do usuwania po jego pierwszym użyciu centralnym do wewnątrz gutaperki (D). 
Kanały mezjalne po ukształtowaniu i mechanicznym płukaniu (2Shape TS2 oraz F35 pilniki wykończeniowe, Coltene MicroMega) (D). Przedoperacyjne zdjęcie diagnostyczne w celu sprawdzenia głównych stożków (F). 
Pooperacyjne zdjęcie diagnostyczne wycentrowane (G). Pooperacyjne zdjęcie diagnostyczne offsetowe (H) 
(Źródło: ©Jean-Philippe Mallet)

 

Zdj. 4. Zdjęcie opiłków powstałych podczas stosowania narzędzia d...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy

    Walid Nehme

    prof.; Profesor kliniczny na Wydziale Endodoncji Uniwersytetu Saint Joseph w Bejrucie, w Libanie, gdzie w 1988 r. uzyskał tytuł doktora nauk medycznych w zakresie stomatologii (DDS), a w 1994 r. tytuł magistra w zakresie nauk ścisłych (MSc). Jego działalność akademicka polega na kształceniu studentów pierwszego i drugiego stopnia i skupia się na szkoleniu i praktyce klinicznej, a także na sprawowaniu opieki promotorskiej nad projektami badawczymi. Prowadzi zajęcia dla studentów drugiego stopnia na studiach endodontycznych, a także zajęcia praktyczne na Środkowym Wschodzie, w Afryce, Europie i Kanadzie. Prof. Nehme pracuje w systemie opartym na skierowaniach, wyłącznie w zakresie endodoncji, w Bejrucie i Abu Zabi, ZEA. Jest wiodącym analitykiem i postacią opiniotwórczą w badaniach klinicznych producentów endodontycznych. Przysłużył się też rozwojowi nowych narzędzi i urządzeń w zakresie endodoncji. Publikuje artykuły naukowe i kliniczne na temat anatomii kanału korzeniowego, technik instrumentacji, narzędzi NiTi, zabiegów irygacji, obturacji, a także powtórnego leczenia endodontycznego. Współpracuje z Międzynarodowym Kolegium Dentystycznym (International College of Dentists). Jest międzynarodowym członkiem Amerykańskiego Towarzystwa Endodontycznego (American Association of Endodontists), członkiem rady Konfederacji Endodontycznej w rejonie Azji i Pacyfi ku (Asian Pacifi c Endodontic Confederation), członkiem założycielem i byłym przewodniczącym Arabskiego Stowarzyszenia Endodontycznego (Arab Endodontic Society) oraz byłym przewodniczącym Libańskiego Stowarzyszenia Endodontycznego. kontakt: prof. Walid Nehme, Space 2 Center New Jdeiden Street Beirut Liban, walidnehmeendo@gmail.com