Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z codziennej praktyki

31 stycznia 2020

NR 54 (Styczeń 2020)

Narzędzia, instrumenty, materiały stomatologiczne w aspekcie ergonomii

26

Leczenie stomatologiczne wymaga stosowania jednocześnie wielu elementów składowych, szerokiego instrumentarium i użycia w jednym zabiegu różnych materiałów stomatologicznych. W organizacji pracy gabinetu stomatologicznego pomocne będą cztery elementy projektowania ergonomicznego, takie jak eliminacja, łączenie, reorganizacja i upraszczanie.

Analiza danej procedury daje obraz możliwych do redukcji instrumentów, sprzętu i czynności niepotrzebnych w danej pracy. Dla przykładu: w zestawie diagnostycznym nie powinno być instrumentów do podawania amalgamatu, a przy zakładaniu wypełnień amalgamatowych niepotrzebna jest lampa polimeryzacyjna. W ten sposób zyskujemy dłuższy czas na leczenie pacjenta i więcej czasu dla zespołu stomatologicznego. 
Należy się również zastanowić, kiedy można połączyć funkcje dwóch lub trzech instrumentów lub urządzeń w jeden instrument. Prostym przykładem zastosowania tej reguły są instrumenty posiadające aktywne końcówki do pracy z obydwu stron. W ten sposób eliminujemy liczbę instrumentów używanych do jednego zabiegu i zmniejszamy koszty dezynfekcji i sterylizacji tych narzędzi. 
Innym przykładem łączenia elementów w pracy jest używanie koferdamu. Zalety jego stosowania w jamie ustnej pacjenta są powszechnie znane. Pod kątem ergonomicznym istotne jest to, że jego użycie zmniejsza liczba opatrunków izolujących pole operacyjne od śliny, wody i nieczystości oraz ułatwia widoczność pola operacyjnego. Jeśli części koferdamu są połączone i przygotowane wcześniej poza jamą ustną pacjenta, zyskujemy więcej czasu na leczenie. 

Meble w gabinecie stomatologicznym

Reorganizacja i upraszczanie mają polegać na ustaleniu optymalnego miejsca dla urządzeń i instrumentów najczęściej oraz najrzadziej używanych. W razie potrzeby powinniśmy mieć możliwość szybkiej reorganizacji i łatwego przeniesienia narzędzi do przestrzeni w zasięgu rąk zespołu stomatologicznego. Dlatego tak ważny jest wybór mebli w gabinecie stomatologicznym, np. zamontowanie uchwytów i kółek od strony operatora i asysty, umożliwiające swobodną ruchomość nawet ciężkich elementów. Meble w gabinecie stomatologicznym powinny posiadać otwarte półki na poziomie oczu operatora i asysty, a zamknięte półki w formie szuflad – poniżej tego poziomu. Otwierając taką półkę, patrzymy na jej zawartość z góry, bez konieczności schylania się. Szuflady lub wysuwane kosze poniżej blatów powinny być zawsze preferowane przy wyborze rodzaju umeblowania gabinetu stomatologicznego.

Przykład racjonalizacji pracy zespołu stomatologicznego 

Kiedy podejmujemy działania lecznicze, przy fotelu dentystycznym po stronie lekarza niezbędne są:

  • spray wodno-powietrzny, 
  • turbina,
  • mikrosilnik,
  • aparat ultradźwiękowy,
  • lampa polimeryzacyjna, jeśli lekarz dentysta pracuje solo.

Po stronie asystentki powinny się znajdować:

  • ślinociąg,
  • ssak,
  • spray wodno-powietrzny, 
  • lampa polimeryzacyjna.

Dodatkowo przy unicie stomatologicznym mogą się znajdować:

  • kamera wewnątrzustna,
  • lampa RTG,
  • urządzenia do dezynfekcji śródzabiegowej,
  • negatoskop.

W zasięgu rąk zespołu stomatologicznego powinny się znajdować:

  • asystor,
  • zestawy narzędzi, 
  • dozownik mas wyciskowych,
  • miksery,
  • mieszalniki.

Lokalizacja poza unitem:

  • lodówka,
  • laser,
  • aparat do jonoforezy,
  • aparat do ozonoterapii,
  • drugi negatoskop,
  • aparat do transluminencji tkanek zęba,
  • aparaty używane w leczeniu endodontycznym.

Kody kolorystyczne

Jednym z nowych rozwiązań ergonomicznych dotyczących instrumentów używanych w stomatologii jest zastosowanie kodów kolorystycznych. Umożliwiają one stworzenie stałej procedury przy wykonywaniu danego typu zabiegu. Zmniejsza to ryzyko zakażeń krzyżowych oraz usprawnia czas pracy. W endodoncji i periodontologii stosowanie standaryzacji narzędzi w postaci kodów liczbowych i kolorów, ograniczników (stoperów) na instrumentach kanałowych doprowadziło do znacznego polepszenia jakości wykonywanych usług i stało się już powszechne. 
Aby zacząć pracę z kolorami, należy podzielić działania lecznicze na typy zabiegów i przyporządkować im dany kolor. 
Następnie wszystkie materiały i instrumenty wybrane do przeprowadzenia określonego rodzaju zabiegu umieszczamy w jednej zamykanej kuwecie (boksie, kontenerze) oznaczonej ustalonym przez nas kolorem. Taki kontener pełni rolę magazynu na materiały potrzebne do wykonania danego zabiegu. Wewnątrz boksu powinien znajdować się system przesuwalnych podziałek. Podziałki powinny posiadać możliwość układania w dowolnej sekwencji, a także przycinania w celu optymalnego zagospodarowania przestrzeni boksu organizacyjnego. 
Innym rozwiązaniem jest wewnętrzny podział większych kontenerów na poziom górny i dolny. Na górnym poziomie będą umieszczone transparentne, ruchome tace z podstawowymi instrumentami do danego zabiegu....

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Forum Stomatologii Praktycznej
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy