Dołącz do czytelników
Brak wyników

To wiedzieć powinniśmy , Otwarty dostęp

29 maja 2020

NR 56 (Maj 2020)

Koronawirus a formy wsparcia dla stomatologów. Najistotniejsze informacje

41

W czasie epidemii koronawirusa lekarze wielu specjalizacji stanęli przed koniecznością ograniczenia działalności zawodowej, a niekiedy nawet całkowitego zawieszenia działania praktyk. Wśród nich liczną grupę stanowią lekarze stomatolodzy, którzy z oczywistych względów są bardzo narażeni na zakażenie. Zamknięte czy przyjmujące jedynie w nagłych przypadkach gabinety to nie tylko sposób na walkę z epidemią, ale równocześnie olbrzymie straty dla ich właścicieli. Z jakich form wsparcia mogą skorzystać, by przynajmniej próbować utrzymać względną płynność finansową i maksymalnie zminimalizować straty?

Gdy 20 marca zostało wydane rozporządzenie Ministra Zdrowia dotyczące wprowadzenia stanu epidemii w Polsce, znakomita większość gabinetów stomatologicznych była już zamknięta. Choć wysokie ryzyko kontaktu z materiałem biologicznym pacjenta i związane z tym zagrożenie zarażenia różnymi mikroorganizmami chorobotwórczymi od zawsze było wpisane w zawód dentysty1, to w obliczu pojawienia się nowego, łatwo rozprzestrzeniającego się wirusa SARS-CoV-2 zostało ono dodatkowo spotęgowane. Ze względu na możliwość zakażenia koronawirusem poprzez drogę kropelkową, ślinę pacjenta czy wdychanie aerozolu powstałego w wyniku używania sprzętu dentystycznego stomatolodzy stanowią jedną z najbardziej narażonych grup medycznych. Choć pewne czynności, takie jak zebranie wywiadu epidemiologicznego czy pomiar temperatury termometrem bezdotykowym, zmniejszają potencjalne ryzyko kontaktu z zakażonym pacjentem, to jednak ze względu na dużą liczbę bezobjawowych nosicieli wirusa trudno ocenić faktyczne zagrożenie. W związku z tym wielu stomatologów, jeszcze zanim pojawiło się oficjalne stanowisko Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego, podjęło decyzję o zawieszeniu działalności bądź jej ograniczeniu do wykonywania jedynie koniecznych nagłych zabiegów stomatologicznych wyłącznie u pacjentów niskiego ryzyka. Decyzje te były wyłącznie prawem lekarzy stomatologów, a nie odgórnie narzuconym obowiązkiem. 
Trudności z pozyskaniem środków ochrony osobistej, które obecnie są przekierowywane do szpitali, pojawiające się trudności z odbiorem odpadów medycznych czy też zwolnienia pracowników brane na opiekę nad dziećmi w okresie zamknięcia jednostek edukacyjnych dodatkowo przyczyniły się do podjęcia decyzji o zawieszeniu czy też ograniczeniu działalności gabinetów stomatologicznych. 

Ograniczenia

Wprowadzenie stanu epidemii na terytorium Polski skutkowało wprowadzeniem przez Ministra Zdrowia oraz Radę Ministrów pewnych obowiązków i ograniczeń, a w niektórych przypadkach nawet ustanowieniem zakazu wykonywania działalności. 
Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii2 w okresie od 31 marca 2020 r. do odwołania wprowadzono czasowe ograniczenie wykonywania działalności leczniczej w zakresie stomatologii, polegającej na zaprzestaniu:

  • sprawowania opieki stomatologicznej w rozumieniu ustawy z dnia 12 kwietnia 2019 r. o opiece zdrowotnej nad uczniami (Dz. U. poz. 1078). Chodzi o świadczenia związane z opieką stomatologiczną nad uczniami, a także
  • udzielania świadczenia zdrowotnego z zakresu leczenia stomatologicznego w pojazdach (dentobusach), z wyjątkiem świadczeń udzielanych w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, przez podmioty wykonujące działalność leczniczą wpisane do wykazu, o którym mowa w art. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374).

Zalecenia

Zgodnie z zaleceniami postępowania przy udzielaniu świadczeń stomatologicznych w sytuacji ogłoszonego na terenie Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-23 w pierwszej kolejności zalecana jest telefoniczna weryfikacja przyczyny zgłoszenia się do lekarza, umożliwiająca dostęp wyłącznie pacjentom, którzy wymagają udzielenia pilnej pomocy lekarskiej. Zalecane jest ograniczenie zakresu działalności gabinetów stomatologicznych.
Zakres świadczeń stomatologicznych realizowanych w gabinecie w ramach ogólnej opieki podstawowej, chirurgii stomatologicznej, stomatologii dziecięcej i stomatologii zachowawczej powinien być ograniczony do wykonywania procedur niezbędnych w przypadku wykonywania pilnej interwencji, tj. występowania bólu, procesów zapalnych i ropnych, urazów, torbieli oraz stanów z wysokim ryzykiem wystąpienia powikłań u pacjentów.

Czasowe zawieszenie działalności

Koronawirus sparaliżował pracę większości gabinetów stomatologicznych w kraju. Pod znakiem zapytania stanęła działalność gabinetów, które w ogóle nie przyjmują pacjentów, ich płynność finansowa. Wielu zmartwień oraz obaw może nastręczać również problem dostępności do środków służących do dezynfekcji, sterylizacji oraz fakt, że produkty te drastycznie podrożały. Komisja Stomatologiczna Naczelnej Rady Lekarskiej szybko zareagowała na sytuację kryzysową, wnioskując w Ministerstwie Zdrowia o decyzje określające zasady pracy gabinetów stomatologicznych w sytuacji wyjątkowej. Wskazaniem takim jest zalecenie NFZ m.in. dla lekarzy dentystów umożliwiające czasowe zawieszenie działalności. NRL podała nawet wzór pisma, jakie należy kierować do oddziału wojewódzkiego NFZ z informacją o ograniczeniu lub wstrzymaniu świadczeń stomatologicznych. 

Prawo do zaprzestania realizowania stomatologicznych świadczeń gwarantowanych

Jednocześnie Minister Zdrowia wprowadził rozwiązania prawne mające na celu poprawę płynności finansowej i zachowanie poziomu przychodów przez świadczeniodawców. Chodzi o prawo do zaprzestania realizowania stomatologicznych świadczeń gwarantowanych połączone z utrzymaniem miesięcznego finansowania w wysokości 1/12 rocznego kontraktu. Taka forma pomocy przyniesie względną ulgę w tej wyjątkowej dla lekarzy stomatologów sytuacji. 

Wsparcie dla firm – tarcza antykryzysowa

Wydaje się, że większy problem mają lekarze stomatolodzy, którzy świadczą usługi poza systemem powszechnego systemu opieki zdrowotnej, a więc prywatnie. Do rzadkości należą właściciele gabinetów stomatologicznych, którzy posiadają zgromadzone środki finansowe w takiej wysokości, by pozwoliły one przetrwać w zawieszeniu najtrudniejszy okres. Stomatolog wykonujący usługi na swoim to przedsiębiorca prowadzący szczególny biznes, bo najczęściej obciążony różnego rodzaju kredytami, leasingami, ale co najistotniejsze – zobowiązaniami wobec pracowników, którzy często są zatrudniani na podstawie umowy o pracę, jak higienistki, asystentki, rejestratorki, mogące domagać się od pracodawcy ochrony ekonomicznej dla siebie, a także swoich rodzin. Nawet jeśli świadczeniodawca chciałby w dalszym ciągu świadczyć swoje usługi, może się to okazać niezwykle trudne do zrealizowania, a to z tego względu, że duża część tzw. personelu pomocniczego skorzystała ze zwolnień lekarskich, urlopów płatnych czy bezpłatnych. Nieobecności pracowników pociągają zaś za sobą kolejne komplikacje. 
Stan epidemii poza wprowadzonymi obowiązkami i ograniczeniami czy nawet zakazami skutkował również wprowadzeniem w życie regulacji (tzw. ustawa antykryzysowa) umożliwiających skorzystanie z różnych form wsparcia przez przedsiębiorców. 

Podatki4

Ochrona zatrudnienia oraz zmniejszenie obciążeń i zachowanie płynności finansowej w firmach to główne cele pakietu regulacji, które składają się na tarczę antykryzysową. Regulacje te weszły w życie 1 kwietnia br. i swoim zakresem obejmują odciążenia podatkowe. 

1. Umorzenie zaległości podatkowej
W sytuacji pojawienia się problemu ze spłatą zaległego podatku, odsetek za zwłokę lub zapłatą opłaty prolongacyjnej wprowadzono możliwość złożenia wniosku o umorzenie całości lub części zaległości podatkowej. Umorzenie zaległości podatkowej, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej to ulga polegająca na zwolnieniu z obowiązku zapłaty istniejących zaległości podatkowych podatnika.
Decyzja o umorzeniu zaległości podatkowej jest jednak decyzją uznaniową. To urząd decyduje, czy przyzna zwolnienie z obowiązku zapłaty, czy też nie. Nawet jeśli zostanie złożony wniosek i spełni on wszystkie wymagania, a sam wnioskujący – przynajmniej w teorii – będzie spełniał wymagania uprawniające do umorzenia zaległości podatkowej, nie ma gwarancji, że taka ulga zostanie w ogóle przyznana, urząd rozpatruje bowiem każdą sprawę indywidualnie. Urzędowi przysługują m.in. kompetencje do sprawdzenia sytuacji majątkowej wnioskującego i prawo do zweryfikowania, w jaki sposób odmowa umorzenia zaległości podatkowej wpłynie na sytuację życiową jego oraz jego rodziny.
Organ podatkowy, uwzględniając ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny, może umorzyć:

  • zaległości podatkowe (w całości lub w części),
  • odsetki za zwłokę (w całości lub w części),
  • opłatę prolongacyjną, która jest ustalana przy odroczeniu terminu zapłaty lub rozłożeniu na raty podatku lub zaległości podatkowej.

Umorzenie może dotyczyć wszystkich zobowiązań podatkowych.
Jeśli umorzenie będzie dotyczyć całej zaległości, obejmie ono również odsetki. Jeśli wniosek będzie obejmował jedynie częściowe umorzenie zaległości, to odsetki za zwłokę urząd umorzy w odpowiedniej proporcji.

2. Odroczenie terminu zapłaty należności podatkowych
W sytuacji gdy przedsiębiorca nie jest w stanie wywiązać się z obowiązku zapłaty w terminie podatku, zaległości podatkowych lub odsetek od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek, może skorzystać z opcji odroczenia terminu płatności.
Odroczenie terminu płatności to ulga polegająca na przesunięciu spłaty należności podatkowych na dogodniejszy dla podatnika czas. Decyzja o odroczeniu terminu, podobnie jak w wyżej opisanym przypadku umorzenia, jest uznaniowa i pozwala urzędowi na skorzystanie z przysługujących mu narzędzi weryfikacji konkretnej sytuacji, w jakiej znalazł się podatnik. 
Organ podatkowy, uwzględniając ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny, może odroczyć:

  • termin zapłaty podatku,
  • termin zapłaty zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę,
  • odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek.

Co niezwykle istotne, wniosek o odroczenie terminu zapłaty podatku należy złożyć przed jego upływem. Jeśli wniosek zostanie złożony po terminie, powstanie wówczas tzw. zaległość podatkowa. W takim przypadku oprócz zaległości trzeba będzie zapłacić również odsetki za zwłokę.
Wniosek o odroczenie zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę oraz wniosek o odroczenie zapłaty odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek trzeba złożyć jak najszybciej po stwierdzeniu faktu, że nie jest się w stanie uregulować zobowiązania podatkowego.

3. Rozłożenie na raty należności podatkowych
Jeśli przedsiębiorca nie jest w stanie zapłacić jednorazowo całego podatku, zaległości podatkowych lub odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek, może złożyć wniosek o rozłożenie tych należności na raty.
Wniosek o rozłożenie podatku na raty podobnie jak w przypadku odroczenia należy złożyć przed upływem terminu jego płatności. Jeśli wniosek zostanie złożony po tym terminie, to powstanie tzw. zaległość podatkowa. W takim przypadku oprócz zapłaty zaległości trzeba będzie się liczyć z obowiązkiem zapłaty odsetek za zwłokę. Nie pozbawi to jednak przedsiębiorcy możliwości złożenia wniosku o rozłożenie na raty całej należności. Wniosek o rozłożenie na raty podatku podobnie jak przy odroczeniu należy złożyć jak najszybciej po stwierdzeniu, że nie jest się w stanie zapłacić zobowiązania podatkowego w całości. Wniosek należy złożyć najszybciej, jak to jest możliwe, także wtedy, kiedy powstanie już zaległość podatkowa.
Wszystkie wyżej opisane sprawy, tj. umorzenia, odroczenia i rozłożenia na raty, można załatwić:

  • podczas wizyty w urzędzie,
  • listownie,
  • elektronicznie. 

Wsparcie z ZUS5

Wśród rozwiązań, które mają zapobiegać skutkom epidemii koronawirusa w Polsce, a przewidzianych tarczą antykryzysową, jest wsparcie realizowane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

1. Zwolnienie ze składek
Jedną z przewidzianych form wsparcia przez ZUS jest zwolnienie małych firm, zgłaszających do dziewięciu osób do ubezpieczeń społecznych, ze składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r. Państwo przejmie na trzy miesiące pokrycie składek do ZUS od przedsiębiorców działających przed 1 lutego br. Zwolnienie dotyczy składek za przedsiębiorcę i pracujące dla niego osoby. Ze zwolnienia mogą skorzystać także samozatrudnieni z przychodem wynoszącym do 15 681 zł (300% przeciętnego wynagrodzenia), którzy opłacają składki tylko za siebie. 
Zwolnienie dotyczy składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, FGŚP i FEP. Zarówno przedsiębiorca, jak i pracujące dla niego osoby zachowają prawo do świadczeń zdrowotnych i z ubezpieczeń społecznych za okres zwolnienia ze składek. Przedsiębiorcy opłacający składki na własne ubezpieczenia i osoby z nimi współpracujące zachowują prawo do świadczeń w razie choroby i macierzyństwa, jeżeli były w dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowym na dzień 1 lutego 2020 r.
Ze zwolnienia ze składek nie mogą skorzystać firmy, które znajdowały się w trudnej sytuacji w grudniu 2019 r. i nie regulowały należności, w tym składek pobieranych przez ZUS. Wynika to z regulacji Unii Europejskiej.

2. Świadczenie postojowe dla osób wykonujących umowy cywilnoprawne
Świadczenie to co do zasady wynosi 2080 zł (80% minimalnego wynagrodzenia) i jest nieoskładkowane oraz nieopodatkowane. W przypadku wykonujących umowy cywilnoprawne, których suma przychodów z umów cywilnoprawnych w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym został złożony wniosek o świadczenie postojowe, wynosi do 1299,99 zł (mniej niż 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2020 r.), świadczenie przysługuje w wysokości sumy wynagrodzeń z tych umów. 
Warunkiem uzyskania świadczenia jest, aby przychód w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku nie przekraczał 300% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłoszonego przez Prezesa GUS na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z FUS, obowiązującego na dzień złożenia wniosku. Ponadto zawarcie umowy musiało nastąpić przed 1 lutego br.

3. Świadczenie postojowe dla samozatrudnionych
Świadczenie co do zasady wynosi 2080 zł (80% minimalnego wynagrodzenia) i podobnie jak w powyższym przypadku jest nieoskładkowane oraz nieopodatkowane. 
Warunkiem uzyskania świadczenia jest, aby przychód w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku nie przekroczył 300% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłoszonego przez Prezesa GUS na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z FUS, obowiązującego na dzień złożenia wniosku. Poza tym rozpoczęcie działalności musiało nastąpić przed dniem 1 lutego br. Przychód w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku musi spaść o co najmniej 15% w stosunku do miesiąca poprzedniego.
Nie trzeba zawieszać działalności, ale świadczenie przysługuje także samozatrudnionym, którzy ją zawiesili po 31 stycznia br., jeżeli przychód z tej działalności z poprzedniego miesiąca nie przekroczył 300% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłoszonego przez Prezesa GUS na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z FUS, obowiązującego na dzień złożenia wniosku.

4. Ulga w opłacaniu składek bez opłaty prolongacyjnej – odroczenie terminu płatności lub rozłożenie na raty należności z tytułu składek
Ulga dotyczy wszystkich płatników składek. Dotyczy składek za przedsiębiorcę i pracujące dla niego osoby. Nie ma znaczenia, od kiedy płatnik prowadzi działalność ani wielkość jego firmy. Z ulgi mogą skorzystać także samozatrudnieni.
Ulga dotyczy składek od stycznia 2020 r. Dzięki niej można opłacić składki do ZUS w dłuższym czasie. Jeśli płatnik złoży wniosek przed terminem płatności składek, nie poniesie żadnych kosztów związanych z ulgą. Jeśli wniosek złoży po terminie opłacania składek, ZUS naliczy odsetki za zwłokę na dzień złożenia takiego wniosku.

Jak ubiegać się o wsparcie w ZUS6

Aby otrzymać wsparcie realizowane przez ZUS w ramach tarczy antykryzysowej, trzeba złożyć odpowiedni wniosek:

  • RDZ – wniosek o zwolnienie z opłacania składek,
  • RSP-C – wniosek o świadczenie postojowe dla umów cywilnoprawnych (wypełnia zleceniodawca lub zamawiający),
  • RSP-D – wniosek o świadczenie postojowe dla prowadzących działalność,
  • RDU – wniosek o ulgę w opłacaniu składek (odroczenie terminu płatności lub rozłożenie na raty należności z tytułu składek) bez opłaty prolongacyjnej.

Wszystkie powyższe wnioski są dostępne online na Platformie Usług Elektronicznych (PUE) ZUS oraz na stronie www.zus.pl.
Wnioski te można złożyć:

  • drogą elektroniczną przez PUE ZUS,
  • za pośrednictwem strony gov.pl, 
  • za pośrednictwem poczty, 
  • osobiście w placówce ZUS – do skrzynki na dokumenty oznakowanej napisem „Tarcza antykryzysowa” (bez kontaktu z pracownikiem ZUS).

Dodatkowe formy wsparcia7

1. Środki na pracowników

  • Dofinansowanie części kosztów wynagrodzeń dla pracowników – dofinansowanie z Funduszu Pracy części kosztów wynagrodzeń dla pracowników oraz należnych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenia społeczne (w momencie pisania tego artykułu trwają prace nad programem, jego szczegóły są zapowiadane już wkrótce).
  • Dofinansowanie do pensji pracowników – trzymiesięczne dofinansowanie wynagrodzenia pracowników w przypadku przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy oraz opłaty składek na ubezpieczenia społeczne.
  • Pożyczka obrotowa finansująca wypłatę wynagrodzeń w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP).

2. Zmniejszenie kosztów prowadzenia firmy

  • Odliczenie straty za 2020 r. od dochodu za 2019 r. – stratę z bieżącego roku można odliczyć od dochodu za rok poprzedni. Poprzez zmniejszenie podstawy opodatkowania można otrzymać zwrot nadpłaconego podatku.

3. Środki na utrzymanie firmy w kryzysie

  • Możliwość skorzystania z niskooprocentowanej pożyczki dla mikroprzedsiębiorców ze środków Funduszu Pracy – pożyczka na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej.
  • Korzystniejsze warunki finansowania działalności MŚP – udogodnienia w pożyczce unijnej dla MŚP.
  • Świadczenie postojowe dla osób prowadzących działalność gospodarczą – przedsiębiorca może otrzymać środki finansowe, które zrekompensują utratę przychodów z prowadzonej działalności. Jest to jednorazowe świadczenie w wysokości 2080 zł lub 1300 zł, które ma zrekompensować utratę przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej.

4. Ułatwienia

  • Dłuższy czas na składanie zawiadomienia ZAW-NR – dodatkowy czas na powiadomienie urzędu o dokonaniu płatności na rachunek, którego nie ma w wykazie podatników VAT. Teraz można to zrobić do 14 dni od zrobienia przelewu (termin złożenia został wydłużony z trzech dni).
  • Fakultatywne kary za błędy w JPK_VAT – jeśli zostanie popełniony błąd w JPK_VAT, urząd może nie naliczyć kary. W uzasadnionych przypadkach sankcje te będą jednak nadal stosowane. Zmieni się charakter kary za błędy w ewidencji z instrumentu obligatoryj...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy