Dołącz do czytelników
Brak wyników

Wypełnianie kanałów korzeniowych – alternatywa dla systemów ciekłej gutaperki na ciepło

artykuły | 11 stycznia 2018 | NR 24
190

Szczelne wypełnienie kanału korzeniowego, odcinające do niego drogę bakteriom, jest głównym celem udanego leczenia endodontycznego, które zapewnia w ten sposób ochronę dla tkanek okołowierzchołkowych przed zakażeniem bakteryjnym i rozwojem stanu zapalnego. Należy podkreślić, że szczelność wypełnienia kanału ma znaczenie nie tylko w okolicy dokomorowej kanału, gdzie możliwy jest mikroprzeciek ze strony wypełnienia, ale przede wszystkim w okolicy okołowierzchołkowej.

Mimo stosowania wszechstronnej dezynfekcji ścian kanału korzeniowego nigdy nie można założyć całkowitej eradykacji bakterii z systemu korzeniowego. Ideą jest, aby bakterii pozostało na tyle niewiele, że w sytuacji, w której będą miały odcięty dostęp do substancji odżywczych, nie będą w stanie rozwinąć się na tyle, aby zagrozić tkankom twardym i miękkim w okolicy okołowierzchołkowej. Widać tu wyraźną analogię z klasycznym w stomatologii zachowawczej wypełnieniem ubytku, gdzie też zawsze pewna, niewielka ilość bakterii pozostaje na jego dnie, a wypełnienie ma odcinać dla nich dostęp do środowiska jamy ustnej.

Idealny materiał do wypełnienia kanału korzeniowego powinien być biokompatybilny z tkankami okołowierzchołkowymi, minimalizujący potencjalne błędy operatora przy zakładaniu, widoczny w promieniach rentgena (RTG), lekko rozszerzający się przy wiązaniu w kanale, łatwy w ewentualnym usuwaniu z kanału i tworzący trwałą i szczelną granicę z tkankami zęba. Dobrze również, aby był przystosowany do pracy w środowisku wilgotnym.

Należy podkreślić wątpliwą wartość wszelkiego rodzaju badań naukowych porównujących różne metody wypełnienia kanałów korzeniowych w warunkach laboratoryjnych. Takie badania nie uwzględniają bowiem stopnia skomplikowania procedury aplikacji danej metody i możliwości popełnienia błędu przez operatora. Po prostu badacz w warunkach 
in vitro się nie pomyli, a środowisko kanału korzeniowego pozostanie w badaniu zawsze takie samo. W rzeczywistych warunkach im dłuższa i bardziej skomplikowana procedura aplikacji, tym większe prawdopodobieństwo pojawienia się niedokładności w wykonaniu przez lekarza stomatologa. I to również należy wziąć pod uwagę przy wyborze odpowiedniej metody leczenia w endodoncji.

Standardowo kanały korzeniowe są wypełniane w oparciu o ćwieki gutaperkowe w połączeniu z pastą uszczelniającą, gdzie wykonywana jest kondensacja boczna gutaperki. Klasyczna kondensacja boczna gutaperki w połączeniu z uszczelniaczem epoksydowym AH+ pozostaje obecnie swego rodzaju standardem w postępowaniu, do którego odwołują się wszystkie inne metody wypełniania kanałów korzeniowych w przypadku wykonywania badań naukowych. 

Metoda ta obok swoich rozlicznych zalet (krążących głównie wokół łatwej dostępności i ekonomiczności niezbędnych składników) posiada wady w postaci stosunkowo długiej i skomplikowanej procedury w przypadku chęci osiągnięcia idealnego uszczelnienia kanału ćwiekami dodatkowymi. Badania sugerują bowiem z jednej strony, że konieczne jest wykorzystanie wielu dodatkowych ćwieków gutaperkowych w celu dokładnego wypełnienia kanału, z drugiej strony uprzedzają o ryzyku pęknięcia korzenia przy zbyt „entuzjastycznym” stosowaniu spreaderów w trakcie kondensacji bocznej. Kompromis, który każdy lekarz musi wypracować, może okazać się zbyt daleko idący w kierunku zmniejszenia liczby ćwieków dodatkowych, co pociągnie za sobą drastyczny spadek jakości i szczelności wypełnienia kanału korzeniowego.

Termiczna kondensacja gutaperki

Innym, lepszym rozwiązaniem, jest pionowa, termiczna kondensacja gutaperki w części przywierzchołkowej korzenia oraz wypełnienie pozostałej części kanału gutaperką termoplastyczną. 

Sama procedura jest krótsza w stosowaniu i łatwiejsza w przeprowadzeniu w stosunku do tradycyjnej kondensacji bocznej, chociaż wymaga dodatkowych inwestycji ze strony gabinetu stomatologicznego w odpowiedni sprzęt. Według większości badań aplikacja uplastycznionej termicznie gutaperki zapewnia większą dokładność i szczelność wypełnienia kanału korzeniowego, chociaż czasem podnoszona jest kwestia skurczu gutaperki przy przechodzeniu ze stanu płynnego (rozgrzana) do stanu stałego (zimna).

Jednak i przy tej metodzie zalecane jest również wykorzystanie ćwieka głównego i pasty uszczelniającej w pierwszym etapie wypełniania, nadal więc jakość połączenia tych trzech elementów (uszczelniacz, gutaperka, zębina) jest kluczowa dla ograniczenia przecieku płynu z okolicy okołowierzchołkowej do kanału korzeniowego.

Stomatologia adhezyjna w wypełnianiu kanałów korzeniowych

Jednym z rozwiązań, które nie wymagają stosowania kondensacji bocznej, zapewniając jednocześnie szczelne wypełnienie korzenia zęba, jest wykorzystanie systemu RealSeal. Jest on oparty na osiągnięciach w dziedzinie adhezji stomatologicznej, wykorzystywanej do tej pory głównie w stomatologii zachowawczej.

RealSeal składa się z uszczelniacza, który jest samotrawiącą żywicą syntetyczną (opartą na metakrylanie), i ćwieków głównych, które wykonane są z materiału Resilon. Uszczelniacz wykazuje mocne wiązanie chemiczne do zębiny w kanale korzeniowym i do powierzchni ćwieka z Resilonu. Jest materiałem światło- i chemoutwardzalnym, wiążąc w kanale, powoduje powstanie monobloku szczelnie wypełniającego cały przekrój kanału korzeniowego. Jako materiał twardy powoduje również mechaniczne wzmocnienie struktury korzenia, przydatne, gdy po opracowaniu kanału korzeniowego stwierdzi się, że ma on bardzo cienkie ściany boczne. Fakt powstawania połączenia adhezyjnego ma gwarantować dużą szczelność i siłę wiązania uszczelniacza do zębiny w kanale. 

Należy jednak podkreślić fakt konieczności ścisłego przestrzegania procedury zakładania, zwłaszcza w kontekście utrzymania suchości w kanale korzeniowym. Jak każda technika adhezyjna, system RealSeal jest niezwykle wrażliwy na obecność płynu na powierzchni tkanek, co znacznie zmniejsza przyleganie uszczelniacza. W przypadku leczenia kanałowego zęba, gdzie nie ma się pewności co do całkowitego (ale naprawdę całkowitego) osuszenia kanału korzeniowego, materiał ten nie powinien być stosowany. 

Znacznym ułatwieniem jest też wykorzystanie uszczelniacza RealSeal SE, który jest system...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Forum Stomatologii Praktycznej
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy