Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z codziennej praktyki

1 lutego 2019

NR 46 (Wrzesień 2018)

Endodoncja nie musi być trudna
Przypadki kliniczne

0 200

Endodoncja wcale nie musi być trudna. Procedury i schematy leczenia wskazują, jak powinno się postępować krok po kroku. Poniżej przedstawiono dwa przypadki kliniczne z praktyki autora pokazujące, że nie taki diabeł straszny, jak go malują.

 

Przypadek 1.

Pacjent zgłosił się do gabinetu stomatologicznego z powodu niepokojącego go wzrostu ruchomości zęba 23. Ząb był leczony kanałowo ok. 5 lat wcześniej i nie powodował nigdy dolegliwości bólowych. Ruchomość zwiększyła się mniej więcej tydzień temu i wg odczuć pacjenta była coraz wyraźniej odczuwana.

Badaniem stwierdzono rozległą odbudowę kompozytową zęba 13. wykonaną w nietypowy sposób, łączącą zęby 13. i 12. Cel wykonania takiej odbudowy pozostaje niejasny – być może była ona spowodowana chęcią wzmocnienia korony zęba 13.

Z drugiej jednak strony wzmocnienie poprzez połączenie z zębem siecznym byłoby tylko iluzoryczne, raczej obciążające nadmiernie ząb sieczny boczny. 

Wykonane badanie radiowizjograficzne wykazało poprawny przebieg leczenia kanałowego.

Badanie stanu zęba 13. ujawniło fakt odłamania całej korony zęba poddziąsłowo, będący następstwem nieszczelnej odbudowy kompozytowej i skutkujący znacznym przerostem i stanem zapalnym dziąsła brzeżnego w okolicy zęba.
Plan leczenia zakładał usunięcie korony zęba, ocenę pozostałych tkanek w celu przeprowadzenia ewentualnego wydłużenia korony klinicznej i ponownego leczenia kanałowego oraz przeprowadzenie leczenia protetycznego.

Wizyta I

Znieczulenie pacjenta nasiękowo w okolicy zęba 13.

Usunięcie nadmiarowego materiału kompozytowego i ostateczne „odłamanie” korony zęba.

Ocena pozostałych tkanek zęba – w zasadzie pozostał tylko korzeń zęba, częściowo ze zmianami próchnicowymi, z krawędzią przebiegającą ok. 1 mm poniżej linii dziąsła. Badanie zgłębnikiem periodontologicznym wykazało, że brzeg kostny wyrostka zębodołowego przebiega ok. 3 mm poniżej linii złamania.

Wykonanie zabiegu gingiwoplastyki za pomocą lasera diodowego EXPERTLASE (KaVo) w celu odsłonięcia zrębu korzenia zęba w stopniu umożliwiającym przeprowadzenie leczenia protetycznego bez powikłań ze strony przyzębia brzeżnego. Zabieg laserowy był też konieczny w celu zahamowania krwawienia z tkanki dziąsłowej i uzyskania dobrych warunków do pobrania wycisku protetycznego.

Zabieg gingiwoplastyki przeprowadzono przy ustawieniach lasera wg odpowiedniego programu. Końcówkę z włókna szklanego prowadzono w delikatnym kontakcie z tkankami. Włókno lasera utrzymywano w ciągłym ruchu, aby nie dopuścić do przegrzania tkanek, co skutkuje wydłużeniem procesu gojenia. Najlepiej jest przeprowadzać odcinanie fragmentów tkanki, a nie wypalanie zbędnego dziąsła, gdyż wówczas zmniejsza się oddziaływanie efektu termicznego. Przez większość zabiegu włókno powinno być kierowane pod takim kątem, aby promień lasera nie wnikał w głąb całej grubości tkanki dziąsłowej, lecz świecił niejako „na zewnątrz”. To również zmniejszy efekt termiczny zabiegu i przyczyni się do skrócenia okresu gojenia tkanek.

Po zabiegu laserowym opracowano kanał korzeniowy zęba pod wkład koronowo-korzeniowy. Ze względu na znaczne zniszczenie korzenia zęba podjęto decyzję o zastosowaniu wkładu metalowego lanego. Wkład kompozytowy wzmacniany włóknem szklanym w takim przypadku nie znajduje zastosowania, gdyż wymaga on minimum 2 mm wysokości tkanek twardych nad granicą szkliwno-zębinową. 

Po opracowaniu kanału korzeniowego przepłukano go fizjologicznym roztworem soli, a następnie osuszono.

Wycisk wykonano masą silikonową IMPRESSFLEX, jako jednoczasowy i dwuwarstowy. Taki sposób wykonania wycisku zapewnia odpowiednią dokładność odwzorowania.

Kanał korzeniowy zabezpieczono przy pomocy materiału tymczasowego.

Wizyta II

Na kolejnej wizycie, która odbyła się tydzień po poprzedniej, wklejono gotowy wkład metalowy w korzeń zęba z wykorzystaniem cementu szkłojonomerowego.

Można było zaobserwować szybki przebieg gojenia tkanek po zabiegu. Pacjent nie zgłaszał żadnych dolegliwości bólowych po poprzedniej wizycie.

Przypadek 2.

Pacjent zgłosił się do gabinetu w celu wymiany wypełnienia w zębie 46., podając jako przyczynę narastające dolegliwości bólowe występujące przy jedzeniu. Stwierdzono znaczną nieszczelność prowadzącą do zwiększenia ruchomości wypełnienia. 

Wizyta

Znieczulenie pacjenta przewodowe.

Po usunięciu nieszczelnego wypełnienia stwierdzono pod spodem obnażenie miazgi, prawdopodobnie w wyniku rozwoju próchnicy wtórnej (pod poprzednim wypełnieniem nie zarejestrowano podkładu ani śladów zabiegu przykrycia bezpośredniego miazgi). Miazga w miejscu obnażenia w ogóle nie krwawiła, proces martwicy był już zaawansowany.

Zaplanowano przeprowadzenie leczenia kanałowego na jednej wizycie z wykorzystaniem narzędzi rotacyjnych oraz termicznego systemu do wypełniania kanałów korzeniowych ELEMENTS OBTURATION (Sybron).

Założono koferdam OPTIDAM o trójwymiarowym dopasowaniu do jamy ustnej. 

Wykonano trepanację komory zęba, odsłaniając całą miazgę.

Przeprowadzono ekstyrpację miazgi za pomocą lasera diodowego EXPERTLASE o długości fali 980 nm, wykorzystując ustawienia programu zatytułowanego „ekstyrpacja” i końcówkę z włókna szklanego o średnicy 300 µm. Oczywiście ekstyrpację miazgi można przeprowadzić wieloma prostymi narzędziami, a najczęściej odbywa się ona po prostu w trakcie opracowywania kanałów, ale wykorzystanie lasera gwarantuje całkowite usuniecie miazgi, również z potencjalnych kanalików bocznych, co zmniejsza ryzyko powikłań bólowych po wypełnieniu kanałów. W przypadku miazgi w stanie zapalnym, która reaguje silnym krwawieniem, laser zapewnia również redukcję tego krwawienia.

Odnaleziono ujścia trzech kanałów położonych w sposób zgodny z anatomią dolnego zęba trzonowego.

Ściany boczne komory opracowano z wykorzystaniem skalera SONICFLEX (KaVo) i odpowiednio ukształtowanej końcówki z nasypem diamentowym. Urządzenie to jest skalerem dźwiękowym nakładanym na rękaw powietrzny. Jako takie generuje drgania o mniejszej częstotliwości, ale o większej amplitudzie. Dzięki temu końcówki z nasypem diamentowym pracują bardziej wydajnie niż porównywalne rozwi...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Forum Stomatologii Praktycznej
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy