Dołącz do czytelników
Brak wyników

Stomatologia interdyscyplinarna

17 stycznia 2018

NR 29 (Listopad 2015)

Współpraca z laboratorium protetycznym
Prawidłowa praca technika jako element skuteczności pracy stomatologa

357

Kiedy stomatolog sam opanuje sztukę projektowania i przygotowania pola protetycznego, a następnie jego prawidłowego odwzorowania w masie wyciskowej, pojawia się kwestia wyboru pracowni protetycznej. Jak wybrać odpowiednią pracownię? Jakimi kryteriami się kierować? Współpracować na miejscu czy na odległość? Jak poprawnie dobrać kolor? Na te pytania stara się odpowiedzieć poniższy artykuł.

W swojej dziesięcioletniej praktyce autor miał do czynienia z wieloma pracowniami technicznymi. Ciągle poszukiwał idealnej współpracy, zmieniał pracownie, wysyłał prace do sąsiednich miast i odległych województw. I wciąż nie znalazł technika, który sprostałby wszystkim stawianym wymaganiom, które rosły w miarę nabywania doświadczenia. Obecnie autor współpracuje z pięcioma pracowniami, gdyż każda z nich specjalizuje się w czymś innym, oferuje inną kulturę pracy, ma inny cennik oraz terminowość dostarczenia przesyłki. Wybór pracowni warunkowany jest konkretnym przypadkiem klinicznym oraz indywidualnymi wymaganiami pacjenta.

W pierwszej części artykułu poruszona zostanie kwestia wypełniania karty protetycznej, prawidłowego doboru koloru oraz omówiona zostanie zawartość paczki, którą otrzymuje się od technika.

Karta protetyczna

Karta protetyczna, podobnie jak karta leczenia pacjenta, powinna być za każdym razem dokładnie wypisana. Czasami lekarz o tym zapomina, bo z pracownią kontaktuje się telefonicznie bądź osobiście lub po prostu nie chce się jej wypisać. Tak naprawdę to bardzo ważny dokument, który stanowi świadectwo współpracy gabinetu z laboratorium. To niejako pisemna umowa, dowód podjętej współpracy.

Warto więc uważnie ją wypisywać. W przyszłości uchroni to przed jakimikolwiek niedomówieniami pomiędzy stomatologiem a technikiem.

Karta protetyczna zazwyczaj stworzona jest przez laboratorium protetyczne, choć być może niebawem powstanie uniwersalna karta protetyczna, którą będzie mógł kupić każdy lekarz i używać we współpracy z własną pracownią. Prezentowane wzory stworzone są w taki sposób, aby ułatwić ich odczytanie. Oprócz typowych rubryk, jak: data, nazwisko, płeć, wiek pacjenta, kod lekarza, diagram pojawiają się również te bardziej szczegółowe: diagram rozłożenia koloru, rodzaj porcelany, metalu, kształt przęsła mostu, typ korony, okres gwarancji oraz tabela terminów z uwzględnieniem terminów pośrednich, jak: przymiarka struktury, praca bez glazury, łyżka indywidualna, wzornik zwarciowy, ustawienie zębów. Wypełniona rzetelnie karta protetyczna przyspiesza pracę. Technik w sposób czytelny i z czasem intuicyjny odczytuje zmówienie przyjęte od lekarza. Lekarz z kolei nie musi opisywać całości pracy, wystarczy, gdy zaznaczy odpowiednie rubryki. Dużym ułatwieniem są karty samokopiujące. Oryginał i kopia spełniają podstawową zasadę, że każda umowa powinna być sporządzona w dwóch egzemplarzach. Jeden zostaje w karcie pacjenta, drugi wędruje do technika. Występujący czasem dodatkowo trzeci egzemplarz jest pomocny w przypadku prac wieloetapowych, krąży on w paczce pomiędzy stronami i nanoszone są na nim kolejno pojawiające się nowe informacje dotyczące konkretnego przypadku protetycznego.

Dobór koloru

Jedną z kluczowych dla pacjenta rzeczy jest kolor jego przyszłych zębów, na który – w przeciwieństwie do planowania i wykonania pracy – ma rzeczywisty wpływ. Warto postarać się, aby etap doboru koloru przebiegał w miłej, spokojnej atmosferze, by pacjent poczuł, że jest dla lekarza kimś ważnym, że tak naprawdę on o wszystkim decyduje, bo oto w najbardziej istotnej dla niego sprawie lekarz pyta go o zdanie. Pacjenci najczęściej mają tendencję do wybierania kolorów zbyt jasnych. Trzeba więc sugerować im kolory naturalne, wkomponowane i zespolone z ich naturalnym uzębieniem, karnacją i wiekiem. Nie przychodzi to łatwo, a czasami jest wręcz niemożliwe. Dobór koloru powinien być pierwszą czynnością, jaką wykonuje się z pacjentem, który dopiero co usiadł na fotelu dentystycznym. Późniejsze wyniki mogą być już zafałszowane, gdyż na skutek ekspozycji i wysuszenia zębów, ich kolor zmienia się na jaśniejszy. 

Dobór koloru może być przeprowadzony metodą bezpośrednią przez technika dentystycznego lub pośrednią za pomocą wzorników, kluczy lub innych urządzeń, a wynik przekazany do laboratorium.

Najlepszym sposobem doboru koloru jest wykonanie tej czynności osobiście przez technika dentystycznego. Tylko on będzie w stanie idealnie odtworzyć naturalne rozłożenie koloru oraz zapisać sobie te informacje w taki sposób, aby potem precyzyjnie użyć ich przy nakładaniu kolejnych warstw porcelany. W przypadku kolorów trudnych lub gdy do odtworzenia jest pojedynczy siekacz przyśrodkowy szczęki, tylko bezpośrednia współpraca na linii technik – pacjent może przynieść zadowalający efekt. Taka współpraca często ma miejsce w pracowni technicznej, co w dużym stopniu odciąża gabinet. Dlatego w zwyczaju jest pobieranie za to przez technika dodatkowego wynagrodzenia.

Świetnie, jeśli pracownia protetyczna znajduje się w tym samym budynku, dobrze, jeśli w tym samym mieście lub mieście obok. Ale co zrobić, kiedy współpracuje się z pracownią na dalszą odległość albo pacjent nie ma ochoty na wizytę w laboratorium? Pozostają wtedy metody pośrednie.

Lekarz powinien dysponować różnego rodzaju kolornicami, których może do tego celu używać. Warunkiem jest jednak posiadanie takich samych przez technika. Pozwalają one dobrać kolor w przypadku zębów bocznych, w przypadku kolorów łatwych lub w przypadku pacjentów, dla których efekt kosmetyczny nie ma aż tak dużego znaczenia. Najczęściej używane kolorniki to Vita Classic, Mifam oraz Vita Classic 3D. 

Na polskim runku dostępne są również elektroniczne urządzenia do oceny kolorów zębów, taki...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Forum Stomatologii Praktycznej
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy