Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat numeru

31 marca 2021

NR 61 (Marzec 2021)

Technika pieczątki okluzyjnej w bezpośredniej technice rekonstrukcji powierzchni okluzyjnej z zastosowaniem materiałów kompozytowych

95

Problemem pojawiającym się po wykonaniu wypełnień w technice bezpośredniej zębów bocznych jest dokładne okluzyjne dostosowanie, które bardzo często wymaga czasochłonnej korekty. Założeniem opisywanej w niniejszej publikacji techniki pieczątki okluzyjnej jest skopiowanie morfologii powierzchni żującej zębów bocznych przed opracowaniem ubytku. Dzięki zastosowaniu tej metody możliwe jest uzyskanie kopii naturalnej anatomii powierzchni okluzyjnej przy minimalnym modelowaniu oraz znaczne ograniczenie potrzeby korekty okluzyjnej.

Technika pieczątki okluzyjnej jest metodą bezpośredniej rekonstrukcji materiałem kompozytowym ubytków klasy I, II oraz zębów zniszczonych erozyjnie. Technika ta jest wskazana w sytuacji, gdy przedzabiegowa anatomia korony zęba jest nienaruszona i nie została utracona z powodu zmiany próchnicowej. Zastosowana w praktyce klinicznej umożliwia wykonanie precyzyjnego odwzorowania powierzchni okluzyjnej.
Odbudowa korony zęba z zastosowaniem materiału kompozytowego w rekonstrukcji zębów w odcinku bocznym jest powszechną procedurą kliniczną. W Skandynawii i Japonii zastosowanie amalgamatu jest uznawane za procedurę przestarzałą z powodu toksyczności rtęci stanowiącej składnik tego materiału [1]. Innym powodem powszechności zastosowania materiału kompozytowego jest wprowadzenie minimalnie inwazyjnych zabiegów odtwórczych, które promują zachowanie zdrowej struktury zęba w związku z możliwościami, jakie daje połączenie adhezyjne tego materiału z tkankami zęba. Jednak zastosowanie żywicy kompozytowej ma pewne wady. Procedury kliniczne są czasochłonne i wymagają doskonałej zręczności oraz umiejętności operatorów, aby osiągnąć idealny kształt powierzchni okluzyjnej, w tym odpowiedniej morfologii guzków, stoków, odpowiedniego ich nachylenia oraz odpowiedniej głębokości bruzdy centralnej wpływającej na harmonijny kontakt z przeciwległymi zębami [3, 4].
Ponadto wedle piśmiennictwa czas potrzebny na ostateczne wykończenie uzupełnienia jest dwukrotnie dłuższy niż w przypadku opracowania wypełnienia wykonanego z amalgamatu [3]. Jest to związane z koniecznością wykonania poprawnego uzupełnienia kompozytowego we właściwej technice klinicznej o odpowiedniej morfologii ostatecznego uzupełnienia oraz idealnego punktu stycznego. 
W związku z powyższym została zaproponowana alternatywna technika wykonania bezpośrednich uzupełnień kompozytowych. Technika ta została nazwana techniką pieczątki okluzyjnej – ang. stamp technique. Polega ona na wytworzeniu matrycy okluzyjnej w celu odtworzenia anatomii okluzyjnej zębów bocznych przed opracowaniem ubytku [5, 6]. Matryca służy do odwzorowania ostatniej warstwy kompozytu przed jego utwardzeniem. Technika ta jest stosowana w przypadku, gdy próchnica jest obecna podczas leczenia zębów z nienaruszonymi listwami brzeżnymi i zachowaną anatomią powierzchni okluzyjnej. 
Zaletą stosowania matrycy okluzyjnej jest odtworzenie pierwotnej anatomii powierzchni okluzyjnej leczonego zęba oraz właściwego kontaktu z zębami przeciwstawnymi. Ponadto umożliwia ona oszczędzenie czasu poświęconego na opracowanie wykonanego wypełnienia w związku z minimalną koniecznością jego opracowania oraz odtworzenie optymalnie spolimeryzowanego wypełnienia dzięki wykluczeniu inhibicji tlenowej podczas polimeryzacji [7].

POLECAMY

Technika pieczątki okluzyjnej (zdj. 1–23)

Zdj. 1. Sytuacja przed leczeniem – próchnica w trzonowcu pierwszym w szczęce

 

Zdj. 2. Izolacja pola zabiegowego koferdamem

 

Zdj. 3. Widok od strony płaszczyzny zgryzowej
na ubytek próchnicowy

 

Zdj. 4. Wykonanie pieczątki okluzyjnej przed opracowaniem
ubytku z zastosowaniem materiału flow (Rubber Dam Liquid,
Cerkamed) i microbrush

 

Zdj. 4a. Opracowanie ubytku

 

Zdj. 5. Preparację wykończono z zastosowaniem skalera powietrznego SONICflex (KaVo)

 

Zdj. 6. Opracowany ubytek próchnicowy w obrębie bruzd

 

Zdj. 7. Wytrawienie szkliwa i zębiny (szkliwo – 30 s, zębina 15 s)

 

Zdj. 8. Stan po skutecznym wytrawieniu szkliwa – kredowa powierzchnia oraz lekko połyskliwa powierzchnia wytrawionej zębiny

 

Zdj. 9. Aplikacja systemu łączącego – dwie warstwy kolejno aplikowane i naświetlane (Adpter Single Bond 2, 3M)

 

Zdj. 10. Aplikacja płynnego kompozytu w celu
wyrównania dna ubytku – zastosowano materiał
kompozytowy 3M™ Filtek™ Supreme Flowable

 

Zdj. 11. Polimeryzację przeprowadzono z zastosowaniem
diodowej lampy polimeryzacyjnej (Xo Odontocure)

 

Zdj. 12. Ostatnią warstwą dociśniętą przez stempel był podgrzany kompozyt Filtek A2 Enamel (3M)

 

Zdj. 13. Usunięcie taśmy teflonowej przed polimeryzacją kompozytu

 

Zdj. 14. Usunięcie taśmy teflonowej przed polimeryzacją kompozytu

 

Zdj. 15. Widok ubytku po odciśnięciu pieczątki, po naświetleniu materiału

 

Zdj. 16. Polerowanie wypełnienia

 

Zdj. 17. Ubytek odtworzony z zastosowaniem techniki stempla okluzyjnego

 

Zdj. 18. Sytuacja przed leczeniem, izolacja pola zabiegowego koferdamem (NicTone, DentalDam, Medium).
Widok od strony płaszczyzny zgryzowej

 

Zdj. 19. Wykonanie pieczątki okluzyjnej przed opracowaniem ubytków

 

Zdj. 20. Pieczątka okluzyjna (RUBBER-DAM liquid, Cerkamed)

 

Zdj. 21. Pieczątka okluzyjna (RUBBER-DAM liquid, Cerkamed)

 

Zdj. 22. Wytrawienie szkliwa i zębiny (szkliwo 30 s, zębina 15 s)

 

Zdj. 23. Aplikacja kompozytu – zastosowano materiał kompozytowy 3M™ Filtek™ Supreme Flowable

 

Zdj. 24. Widok od strony płaszczyzny zgryzowej na wykonanie odbudowy zębów 24, 25, 26 w technice stempla okluzyjnego


Technika pieczątki okluzyjnej stosowana jest w rekonstrukcji zębów z próchnicą pierwotną, która obejmuje powierzchnię okluzyjną zębów, bez zniszczenia anatomii guzków zęba. Podstawowym założeniem tej techniki jest skopiowanie przebiegu oraz głębokości bruzd na powierzchni żującej zębów bocznych przed opracowaniem ubytku, a następnie odtworzenie ich z zastosowaniem stempla płynnym materiałem światłoutwardzalnym. W celu właściwego zastosowania tej techniki potrzebny jest dowolny materiał kompozytowy typu flow, microbrush, żywica do modelowania, np. Ena Seal, Micerium, oraz taśma teflonowa.

Przygotowanie pieczątki

Przed przystąpieniem do preparacji ubytku należy wykonać odwzorowanie powierzchni okluzyjnej zęba, tzw. pieczątkę. Niezbędna jest izolacja pola zabiegowego z zastosowaniem koferdamu. Zastosowanie izolacji jest obligatoryjne podczas procedur stomatologii opartej na adhezji – umożliwia stworzenie odpowiednich warunków pracy przez cały czas wykonywania zabiegu. 
W celu wykonania odwzorowania powierzchni okluzyjnej osuszamy powierzchnię zęba i pokrywamy ją warstwą materiału typu flow bez zastosowania materiału łączącego. Materiał nakładamy w odpowiedniej grubości, a przed polimeryzacją zatapiamy w kompozycie końcówkę microbrush. Polimeryzujemy przez 10 s, a następnie delikatnie usuwamy pieczątkę z podłoża, delikatnie podważając ją zgłębnikiem. Przygotowaną pieczątkę okluzyjną odkładamy.

Opracowanie i wypełnianie ubytku

Opracowujemy ubytek próchnicowy w obrębie bruzd. Następnie przeprowadzana jest procedura adhezyjna. System łączący jest polimeryzowany zgodnie z zaleceniami producenta. W razie konieczności wypełniania głębszych ubytków pierwsze porcje materiału nakładane są warstwowo zgodnie z obowiązującymi zasadami minimalizującymi skurcz polimeryzacyjny. W celu uzyskania estetycznego efektu wypełnienia zalecane jest zastosowanie materiału o większym nasyceniu, np. materiału zębinowego Filtek Ultimate...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Forum Stomatologii Praktycznej
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy