Dołącz do czytelników
Brak wyników

To wiedzieć powinniśmy

14 czerwca 2018

NR 43 (Marzec 2018)

Mobilne gabinety stomatologiczne - Dentobusy

262

Mobilny gabinet stomatologiczny to doskonałe rozwiązanie umożliwiające zapewnienie opieki stomatologicznej dzieciom w najbardziej potrzebujących zakątkach naszego kraju czy w mniejszych miejscowościach, gdzie nie ma gabinetu stomatologicznego w szkole ani w najbliższej okolicy. Niestety w dalszym ciągu w wielu gminach, szczególnie wiejskich, brakuje powszechnego dostępu do stomatologa. Również w większych ośrodkach społeczeństwo nie ma czasu na regularne, kontrolne wizyty u stomatologów. Dentobusy mają wyjść naprzeciw zdrowotnym potrzebom Polaków. 

Projekt ustawy zgłoszony 12 września 2017 r. do ustawy uchwalonej trzy dni później o szczególnych rozwiązaniach zapewniających poprawę jakości i dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej miał na celu zwiększenie środków finansowych na sprzęt oraz aparaturę medyczną, w tym także na dentobusy. Oprócz zakupu wyposażenia gabinetów profilaktyki zdrowotnej w szkołach prowadzonych przez jednostkę samorządu terytorialnego, projekt przewidywał również zakup dentobusów, w których uczniowie mają być leczeni stomatologicznie. 

Polskie statystyki w kwestii stanu uzębienia dzieci plasują się na zatrważająco niskim poziomie. Tylko co drugie dziecko w wieku 3 lat nie ma zębów zaatakowanych przez próchnicę, a wśród sześciolatków zaledwie 14,4% nie wymaga leczenia zachowawczego. We wskazanej grupie wiekowej potrzeby leczenia zaspakajane są w zaledwie 23%. Badania wykazały, że 24,7% rodziców i opiekunów dzieci w wieku 3–6 lat nie zaprowadziło swojego dziecka do stomatologa. Jedynie 11,3% rodziców przyznaje, że dziecko myje zęby wyłącznie raz dziennie lub nawet rzadziej (1–3 razy w tygodniu bądź sporadycznie). Ponad połowa rodziców podaje dzieciom produkty wysoko próchnicotwórcze raz lub kilka razy dziennie [1]. Z tych względów kształtuje się potrzeba podjęcia jak najszybszych i skutecznych działań ograniczających próchnicę u dzieci oraz młodzieży.

By poprawić dostępność oraz jakość świadczeń zdrowotnych z zakresu stomatologii, należy zapewnić właściwą opiekę, stworzyć odpowiednie narzędzia i mechanizmy. Cele te mają realizować dentobusy mające takie same zadania jak stacjonarne gabinety dentystyczne, czyli m.in. profilaktykę i wczesne wykrywanie próchnicy.

Korzyści

Zakładane korzyści mają polegać na optymalizacji kosztów utworzenia oraz wyposażenia gabinetów stomatologicznych. Również dostęp do stomatologa dzięki dentobusom ma stać się zdecydowanie łatwiejszy. Rodzice zaś nie będą musieli ponosić dodatkowych kosztów związanych z transportem dziecka na wizytę do lekarza stomatologa. 

Warunki realizacji świadczeń 

Warunki realizacji świadczeń ogólnostomatologicznych dla dzieci i młodzieży do ukończenia 18. roku życia udzielanych w dentobusie zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego [2]. Pierwszą poruszaną w nim kwestią jest personel, czyli kto może udzielać świadczeń stomatologicznych „na pokładzie” dentobusu. Są to lekarz dentysta lub lekarz dentysta ze specjalizacją w dziedzinie stomatologii dziecięcej bądź też w trakcie jej realizacji,. Miejscem udzielania takich świadczeń jest przedmiotowy dentobus. Konieczny sprzęt oraz wyposażenie, jakie musi zostać zapewnione w dentobusie, to:

  • jednostka dentystyczna,
  • lampa polimeryzacyjna,
  • skaler,
  • mieszalnik do amalgamatu i glasjonomerów,
  • aparat RTG,
  • zestaw przeciwwstrząsowy oraz zestaw do udzielania pierwszej pomocy lekarskiej.

Wymieniony sprzęt stanowi obligatoryjne minimum wyposażenia każdego dentobusu. 

Organizacja udzielania świadczeń

Organizacja udzielania świadczeń w dentobusach również została uregulowana ww. rozporządzeniem [2]. Świadczeniodawca udziela świadczeń gwarantowanych zgodnie z potrzebami zdrowotnymi świadczeniobiorców i z uwzględnieniem możliwości ich realizacji w dentobusie.

W rozporządzeniu wprowadzono także trudny do spełnienia wymóg, mówiący o tym, że w przypadku konieczności kontynuacji leczenia stomatologicznego poza dentobusem lekarz udzielający świadczenia przedstawia świadczeniobiorcy plan dalszego leczenia oraz informuje świadczeniobiorcę o możliwościach kontynuacji leczenia stomatologicznego w ramach świadczeń gwarantowanych najbliżej miejsca zamieszkania lub edukacji świadczeniobiorcy. Czas pokaże, czy i na ile skutecznie, wymóg ten będzie realizowany. 

Świadczeniodawca ustala i zgłasza plan oraz harmonogram realizacji świadczeń w ujęciu miesięcznym do Narodowego Funduszu Zdrowia przy uwzględnieniu potrzeb zdrowotnych świadczeniobiorców w danym województwie. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia monitoruje zaś i analizuje realizację świadczeń na podstawie zgłoszonego planu i harmonogramu realizacji świadczeń w poszczególnych oddziałach wojewódzkich względem potrzeb zdrowotnych świadczeniobiorców. 

Zakup i funkcjonowanie dentobusów

Środki na zakup dentobusów pochodzą z budżetu państwa i są przewidziane w uchwalonej we wrześniu i już wyżej wspominanej ustawie o szczególnych rozwiązaniach zapewniających poprawę jakości i dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej [3]. Zgodnie z art. 7 tejże ustawy zakupu dentobusów dokonuje minister właściwy do spraw zdrowia. Następnie przekazuje zakupiony dentobus wojewodzie. Wojewoda natomiast udostępnia nieodpłatnie dentobus świadczeniodawcy wybranemu do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie leczenia stomatologicznego wykonywanego w danym dentobusie – w postępowaniu określonym w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, tj. z którymi NFZ zawarł umowę na świadczenia stomatologiczne świadczone w dentobusie. To na świadczeniodawcy ciąży obowiązek ponoszenia wszelkich kosztów związanych z utrzymaniem dentobusu i korzystaniem z niego, w tym koszty ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego za szkody powstałe w związku z ruchem tego pojazdu. Inne ubezpieczenia są nieobowiązkowe, a kwestia ta może być uregulowana w umowie zawartej przez świadczeniodawcę z wojewodą, na podstawie której nastąpi udostępnienie dentobusu. 

Po zakończeniu obowiązywania umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniodawca zwraca wojewodzie dentobus w stanie niepogorszonym, z tym że nie ponosi odpowiedzialności za jego zużycie będące następstwem prawidłowego korzystania. Koszty świadczeń z zakresu leczenia stomatologicznego są ponoszone od 2018 r. [4].

Świadczenia realizowane w dentobusach

Świadczenia stomatologiczne, które mają być realizowane w dentobusach, szczegółowo określa opublikowane 29 grudnia 2017 r. rozporządzenie Ministra Zdrowia z 22 grudnia 2017 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego [5]. Minister Zdrowia nakłada na usługodawców obowiązek udzielania świadczeń gwarantowanych, zgodnie z potrzebami zdrowotnymi świadczeniobiorców i z uwzględnieniem możliwości ich realizacji w dentobusie. Z treści rozporządzenia wynika, że w dentobusach może być realizowana opieka dentystyczna nawet nad dziećmi od 6. miesiąca życia.

W rozporządzeniu świadczenia zostały ujęte w dwie grupy: świadczenia ogólnostomatologiczne dla dzieci i młodzieży do ukończenia 18. roku życia oraz profilaktyczne świadczenia stomatologiczne dla dzieci i młodzieży do ukończenia 19. roku życia.

Świadczenia ogólnostomatologiczne

Wykaz świadczeń ogólnostomatologicznych [6] zawiera kolejno (55 pozycji): 

  • badanie lekarskie stomatologiczne, które obejmuje również instruktaż higieny jamy ustnej (świadczenie jest udzielane raz w roku kalendarzowym), 
  • badanie lekarskie kontrolne (świadczenie jest udzielane 3 razy w roku kalendarzowym, w przypadku kobiet w ciąży i w okresie połogu jest ono udzielane nie częściej niż raz na kwartał), 
  • konsultację specjalistyczną (świadczenie obejmuje badanie lekarza specjalisty z krótką pisemną oceną i wskazaniami diagnostyczno-terapeutycznymi dla lekarza prowadzącego, bez połączenia z innymi świadczeniami gwarantowanymi), 
  • badanie żywotności zęba (świadczenie obejmuje badanie żywotności zęba z objęciem badaniem 3 zębów sąsiednich lub przeciwstawnych), 
  • rentgenodiagnostykę do 2 zdjęć wewnątrzustnych (świadczenie obejmuje wykonanie techniczne zdjęcia, jest ono udzielane do 2 zdjęć wewnątrzustnych w roku kalendarzowym w połączeniu z innymi świadczeniami gwarantowanymi z wpisaniem opisu do dokumentacji medycznej), 
  • znieczulenie miejscowe powierzchniowe (świadczenie jest udzielane jako samodzielne znieczulenie w połączeniu z innymi świadczeniami gwarantowanymi), 
  • znieczulenie miejscowe nasiękowe (świadczenie jest udzielane w połączeniu z innymi świadczeniami gwarantowanymi), 
  • znieczulenie przewodowe wewnątrzustne (świadczenie jest udzielane w połączeniu z innymi świadczeniami gwarantowanymi), 
  • leczenie próchnicy powierzchniowej – za każdy ząb (świadczenie obejmuje również leczenie próchnicy początkowej), 
  • postępowanie przy obnażeniu i skaleczeniu miazgi – bezpośrednie pokrycie miazgi, 
  • opatrunek leczniczy w zębie stałym, 
  • całkowite opracowanie i odbudowę ubytku zęba na 1 powierzchni, 
  • całkowite opracowanie i odbudowę ubytku na 2 powierzchniach, 
  • całkowite opracowanie i odbudowę rozległego ubytku na 2 powierzchniach, 
  • całkowite opracowanie i odbudowę rozległego ubytku na 3 powierzchniach, 
  • trepanację martwego zęba z zaopatrzeniem ubytku opatrunkiem, 
  • dewitalizację miazgi zęba z zaopatrzeniem ubytku opatrunkiem, 
  • ekstyrpację przyżyciową miazgi (świadczenie – za każdy kanał), 
  • ekstyrpację zdewitalizowanej miazgi zęba (świadczenie – za każdy kanał), 
  • czasowe wypełnienie kanału (świadczenie – za każdy kanał), 
  • wypełnienie kanału (świadczenie – za każdy kanał), 
  • leczenie endodontyczne zęba z wypełnieniem kanału ze zgorzelą miazgi (świadczenie nie obejmuje opracowania i odbudowy ubytku korony zęba), 
  • usunięcie złogów nazębnych z 1/2 łuku zębowego (świadczenie jest udzielane raz w roku kalendarzowym w obrębie całego uzębienia), 
  • płukanie kieszonki dziąsłowej i aplikacja leku (świadczenie obejmuje każdą wizytę), 
  • leczenie zmian na błonie śluzowej jamy ustnej (świadczenie obejmuje każdą wizytę), 
  • kiretaż zwykły (zamknięty) w obrębie 1/4 uzębienia (świadczenie nie obejmuje odpowiedniego znieczulenia i opatrunku), 
  • unieruchomienie zębów ligaturą drucianą, 
  • usunięcie zęba jednokorzeniowego (świadczenie nie obejmuje odpowiedniego znieczulenia),
  • usunięcie zęba wielokorzeniowego (świadczenie nie obejmuje odpowiedniego znieczulenia),
  • chirurgiczne usunięcie zęba (świadczenie obejmuje usunięcie zęba przez dłutowanie wewnątrzzębodołowe z zastosowaniem wierteł i dźwigni; świadczenie nie obejmuje odpowiedniego znieczulenia), 
  • chirurgiczne zaopatrzenie małej rany obejmującej do 3 zębodołów włącznie ze szwem, 
  • założenie opatrunku chirurgicznego, 
  • nacięcie powierzchniowo, podśluzówkowo lub podskórnie leżącego ropnia, włącznie z drenażem i opatrunkiem (świadczenie nie obejmuje odpowiedniego znieczulenia), 
  • tymczasowe zaopatrzenie złamanej szczęki lub szczęk (świadczenie obejmuje tymczasowe zaopatrzenie złamanej szczęki lub żuchwy), 
  • repozycję i unieruchomienie zwichnięcia żuchwy, 
  • wizytę adaptacyjną – dotyczy pierwszych wizyt małych dzieci (świadczenie jest udzielane bez połączenia z innymi świadczeniami gwarantowanymi, dotyczy pierwszej wizyty dzieci do ukończenia 6. roku życia), 
  • zabezpieczenie profilaktyczne bruzd lakiem szczelinowym – za każdy ząb (świadczenie dotyczy bruzd zębów szóstych oraz bruzd zębów siódmych i jest udzielane raz do ukończenia 14. roku życia), 
  • lakierowanie zębów 1/4 łuku zębowego (świadczenie dotyczy wszystkich zębów stałych i jest udzielane nie częściej niż raz na kwartał – za każdą 1/4 łuku zębowego), 
  • impregnację zębiny (świadczenie dotyczy impregnacji zębiny zębów mlecznych – za każdy ząb), 
  • wypełnienie ubytku korony zęba mlecznego (świadczenie obejmuje także opracowanie ubytku zęba), 
  • całkowite opracowanie i odbudowę zniszczonego kąta w zębach siecznych (świadczenie dotyczy zębów stałych i obejmuje złamany, zniszczony kąt sieczny zęba), 
  • kosmetyczne pokrycie niedorozwoju szkliwa (świadczenie dotyczy zębów stałych), 
  • opatrunek leczniczy w zębie mlecznym, 
  • amputację przyżyciową miazgi w zębie z nieuformowanym korzeniem, 
  • amputację przyżyciową miazgi (świadczenie jest udzielane w udokumentowanych przypadkach), 
  • ekstyrpację przyżyciową miazgi w zębie z nieuformowanym korzeniem (świadczenie – za każdy kanał), 
  • ekstyrpację zdewitalizowanej miazgi zęba z nieuformowanym korzeniem (świadczenie – za każdy kanał), 
  • amputację zdewitalizowanej miazgi zęba mlecznego (świadczenie obejmuje amputację mortalną zęba mlecznego), 
  • leczenie endodontyczne z wypełnieniem 2 kanałów (świadczenie nie obejmuje opracowania i odbudowy ubytku korony zęba), 
  • leczenie endodontyczne z wypełnieniem 3 kanałów (świadczenie nie obejmuje opracowania i odbudowy ubytku korony zęba), 
  • leczenie endodontyczne zęba z wypełnieniem 2 kanałów ze zgorzelą miazgi (świadczenie nie obejmuje opracowania i odbudowy ubytku korony zęba), 
  • usunięcie złogów nazębnych ze wszystkich zębów (świadczenie jest udzielane nie częściej niż raz na 6 miesięcy w obrębie całego uzębienia), 
  • badanie lekarskie stomatologiczne i kontrolne po urazie zębów (świadczenie obejmuje jednorazowe badanie lekarskie stomatologiczne po urazie wraz z instruktażem higieny jamy ustnej, w połączeniu ze świadczeniami stomatologicznymi związanymi z udzieleniem pomocy medycznej pourazowej, oraz badanie lekarskie kontrolne związane z urazem zęba, wykonywane do 3 razy w ciągu pierwszych 6 miesięcy od urazu, z wpisaniem opisu do dokumentacji medycznej; świadczenie jest udzielane dzieciom i młodzieży do ukończenia 18. roku życia), 
  • leczenie endodontyczne zęba z nieuformowanym korzeniem z zastosowaniem materiału typu MTA: 1) leczenie endodontyczne zęba z nieuformowanym korzeniem z zastosowaniem materiału typu MTA 1 kanału; 2) leczenie endodontyczne zęba z nieuformowanym korzeniem z zastosowaniem materiału typu MTA 2 kanałów; 3) leczenie endodontyczne zęba z nieuformowanym korzeniem z zastosowaniem materiału typu MTA 3 kanałów, 4) leczenie endodontyczne zęba z nieuformowanym korzeniem z zastosowaniem materiału typu MTA – inne (świadczenie jest udzielane przez lekarza dentystę specjalistę w dziedzinie stomatologii dziecięcej lub lekarza dentystę w trakcie specjalizacji w dziedzinie stomatologii dziecięcej; wyposażeniem potrzebnym do przeprowadzenia świadczenia jest endometr, aparat RTG do zdjęć zębowych lub radiowizjografia; świadczenie jest udzielane dzieciom i młodzieży do ukończenia 18. roku życia),
  • rentgenodiagnostykę do 5 zdjęć wewnątrzustnych (świadczenie obejmuje wykonanie techniczne zdjęcia, jest udzielane do 5 zdjęć wewnątrzustnych w roku...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Forum Stomatologii Praktycznej
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy