Dołącz do czytelników
Brak wyników

To wiedzieć powinniśmy

21 czerwca 2018

NR 38 (Maj 2017)

Endodoncja coraz mniej inwazyjna
Innowacyjne podejście do opracowywania kanałów korzeniowych

293

Endodoncja jest jedną z najbardziej dynamicznie rozwijających się dziedzin stomatologii. W ciągu ostatnich lat dokonał się ogromny postęp w rozwoju technologicznym, polegający na wprowadzeniu na rynek stomatologiczny narzędzi rotacyjnych, elektronicznych endometrów i powiększaniu obrazu pola zabiegowego przy użyciu mikroskopu. 

Wprowadzenie instrumentów niklowo-tytanowych w latach 90. XX w. wywołało rewolucję w metodyce poszerzania kanałów korzeniowych. Preparacje ręczne, zwłaszcza zębów wielokorzeniowych, zawsze należały do żmudnych i czasochłonnych. Od czasu pojawienia się narzędzi maszynowych oraz szeregu ich modyfikacji skrócił się czas leczenia oraz wzrósł odsetek powodzeń, szczególnie w zakresie leczenia kanałów zakrzywionych.

Współczesna endodoncja podkreśla, że drogą do sukcesu w leczeniu kanałowym jest precyzja postępowania na wszystkich etapach wykonywanej pracy. Jeszcze do niedawna za pozytywny wynik leczenia uważano ustąpienie objawów klinicznych po usunięciu zainfekowanej miazgi i gruntownym opracowaniu kanałów. Tymczasem światło kanału korzeniowego nie jest środowiskiem hermetycznie zamkniętym i nieustannie dochodzi do jego kontaktu z otoczeniem – poprzez otwór wierzchołkowy z tkankami okołowierzchołkowymi oraz od strony ubytku ze środowiskiem jamy ustnej. Tylko szczelne wypełnienie chroni tkanki okołowierzchołkowe przed powstaniem procesów chorobowych lub powikłaniami spowodowanymi reinfekcją. Bardzo ważne jest, aby wypełnienie obejmowało całą długość roboczą kanału korzeniowego wyznaczoną w czasie leczenia i charakteryzowało się dobrym przyleganiem brzeżnym do jego ścian. 

Dążenie do idealnego wypełniania kanałów korzeniowych przyczyniło się do rozwoju wielu technik opracowywania i wypełniania kanałów. Mimo znacznego postępu i ułatwienia opracowywania kanałów za pomocą narzędzi maszynowych, dalej żaden system narzędzi nie oczyszcza dostatecznie okolicy przywierzchołkowej kanału, dlatego istotną rolę w trakcie leczenia endodontycznego odgrywa opracowanie chemiczne kanałów i tylko obie metody stosowane łącznie są w stanie zapewnić sukces leczenia. Płukanie aktywnymi środkami kanałów, mające działania proteolityczne, powinno trwać nie krócej niż 30 minut. Z biegiem lat radykalnie zmieniały się poglądy w protokole płukania kanałów korzeniowych. Pojawia się coraz więcej doniesień wskazujących dezynfekcję kanałów korzeniowych jako najważniejszy etap leczenia endodontycznego. Tym samym stosowanie maszynowych systemów w celu opracowania systemu kanałowego nie tylko skraca i ułatwia czas preparacji, ale ma przewagę nad narzędziami ręcznymi w wyniku skuteczniejszej dezynfekcji systemu kanałowego, zapewniając dostatecznie szerokie opracowanie kanału bez blokowania się igły płuczącej w okolicy ok. 1–2 mm od otworu fizjologicznego. 

Również nie bez znaczenia na zmniejszenie liczby powikłań w leczeniu kanałowym miał rozwój technik obrazowania w postaci trójwymiarowej tomografii CBCT (ang. cone beam computed tomography) oraz materiałowej mikrotomografii stosowanej do badań na zębach usuniętych. Endodoncja widziana w trzech wymiarach pozwoliła na wykonanie prawidłowego dostępu do jam zębów, a więc stała się narzędziem diagnostycznym umożliwiającym wprowadzenie leczenia z nawigacją. Kluczem do sukcesu w leczeniu stało się stworzenie właściwego dostępu do jam zęba oraz właściwe początkowe opracowanie części koronowej. Wcześniej bez odpowiednich narzędzi diagnostycznych bardzo trudne było leczenie zębów ze złożoną anatomią systemu korzeniowego. 

Rozwój pierwszych systemów maszynowych, wykorzystujących ruch obrotowy, a następnie recyprokacyjny wraz z powstaniem mikromotorów endodontycznych zrewolucjonizował maszynowe opracowanie kanałów korzeniowych. Nowe systemy mikromotorów miały możliwość redukcji momentu obrotowego oraz indywidualnych regulacji. Pomimo dużego entuzjazmu w leczeniu maszynowym, łatwości pracy i skróceniu czasu leczenia, liczna grupa lekarzy do dziś pozostaje wierna metodom ręcznym. Wynika to głównie z braku odpowiedniego przeszkolenia w zakresie pracy systemami rotacyjnymi, jak i obawami o częste złamania w kanale narzędzi niklowo-tytanowych. Obecnie uważa się, że stosowanie maszynowych pilników z wzrastającą stożkowatością powinno stanowić standard wyposażenia, umożliwiając stosunkowo bezpieczne i szybkie opracowanie kanałów korzeniowych. 

*Zdj. 2A - 5C - Przypadki kliniczne pracy pilnikami HyFlex, Coltene Whaladent

*Zdj. 6A - 7 - Przypadki kliniczne pracy pilnikami Gentlefile

Współczesna endodoncja zakłada minimalnie inwazyjną preparację zęba w zakresie części koronowej i korzeniowej, a stosowanie pilników z minimalną stożkowatością 4% staje się bezwzględnym minimum w celu prawidłowej dezynfekcji systemu kanałowego. Jednymi z nowszych systemów o innowacyjnym podejściu do opracowywania kanałów korzeniowych są pilniki HyFlex CM. System regenerujących się pilników HyFlex jest jednym z nielicznych pracujących na zasadzie koncepcji minimalnie inwazyjnej endodoncji, niepowodującej nadmiernego wyprostowania światła kanału. Są one wyjątkowo elastyczne, co zapewnia im lepsze dopasowanie do kanału. Bardzo istotną własnością pilników HyFlex jest ich rozkręcanie podczas opracowania kanału. Taka własność powoduje, że lekarz w lepszy sposób kontroluje pracę pilnika i widzi jego większe lub mniejsze zużycie. Po pracy wystarczy poddać pilnik działaniu wysokiej temperatury, wraca on wtedy do swojej pierwotnej postaci, a brak takiej reakcji świadczy o wysokim stopniu zużycia, czyli informuje lekarza, że instrument trzeba wyrzucić.

Pilniki niklowo-tytanowe HyFlex Controlled Memory (kontrolowana pamięć) wyprodukowano przy wykorzystaniu unikalnego procesu kontrolującego pamięć materiału, co pozwala na uzyskanie niezwykłej elastyczności pilników, a jednocześnie nie mają one pamięci kształtu tradycyjnych pilników niklowo-tytanowych. Dzięki temu pilnik może bardzo dokładnie dopasowywać się do budowy anatomicznej kanału, zmniejszając ryzyko powstawania stopni, transportacji lub perforacji. Ponadto pilniki można wstępnie doginać, podobnie jak w przypadku pilników stalowych. Jest to szczególnie przydatne w przypadku kanałów korzeniowych z nagłymi krzywiznami w celu uniknięcia powstawania stopni.

Pilniki HyFlex CM można stosować przy użyciu techniki crown-down, step-back lub zalecanej techniki jednej długości, w której wszystkie pilniki wykorzystywane są – z wyjątkiem krótkiego pilnika do otwarcia kanału – do długości roboczej, zapewnia ona dokładne...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy