Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z codziennej praktyki

23 czerwca 2018

NR 42 (Styczeń 2018)

Wykorzystanie lasera diodowego w ortodoncji

0 142

Laser diodowy ułatwia przeprowadzenie wielu zabiegów ortodontycznych. Wykorzystuje się go między innymi do wprowadzania zatrzymanego kła do łuku zębowego, zmniejszania bólu po założeniu aparatu ortodontycznego, jak również korekty przerostu dziąseł na skutek leczenia aparatem stałym. W artykule omówiono przeprowadzenie poszczególnych procedur na konkretnych przykładach. 

Zabieg odsłonięcia i natychmiastowego odciążenia ortodontycznego zatrzymanego kła

Zatrzymane kły – definicja, częstość występowania i lokalizacja

Zęby, które po całkowitym uformowaniu korzenia nie wyrżnęły się i nadal pozostają w kości, są określane jako zęby zatrzymane. Według Bishary częstość występowania zębów zatrzymanych wynosi 0,9–4,3%.

Ericson i Kurol podają, że najczęściej zaobserwować można zatrzymane stałe kły górne (1,5–2,2% populacji). Autorzy podkreślają również, że zatrzymane kły górne w 85% są zlokalizowane od strony podniebiennej.

Diagnostyka

Według Paradowskiej-Stolarz i wsp. diagnostyka zęba zatrzymanego powinna obejmować zarówno badanie kliniczne (brak wyrżnięcia się zęba w odpowiednim dla niego czasie), jak i badanie radiologiczne. Autorzy podkreślają, że badaniem przesiewowym w tym przypadku jest zdjęcie pantomograficzne, jednak do pełnej diagnostyki niezbędne jest wykonanie tomografii komputerowej. Dopiero taka projekcja dostarcza pełnej informacji dotyczącej usytuowania zęba zatrzymanego oraz umożliwia zobrazowanie sąsiadujących z nim struktur, a także umożliwia zaplanowanie zabiegu chirurgicznego.

Metody postępowania

Popowski i wsp. nadmieniają o dwóch obecnie stosowanych metodach postępowania:

  • metoda wyrzynania z wytworzeniem okienka w błonie śluzowej (gingiwektomia), stosowana głównie w sytuacjach płytkiego poddziąsłowego położenia korony zęba zatrzymanego, w przypadku gdy powierzchnia zęba jest już częściowo widoczna, np. w końcowym etapie leczenia, gdy doszło do odklejenia zamka,
  • metoda „zamkniętego wyrzynania” (ang. closed eruption – CE), stosowana w przypadkach głębokiego położenia zęba zatrzymanego.

Gingiwektomia przy użyciu lasera diodowego

Jedną z pierwszych, a zarazem najprostszych, metod wprowadzania kła do łuku zębowego jest gingiwektomia, tj. wycięcie błony śluzowej pokrywającej wargowo umiejscowiony ząb wraz z odsłonięciem od połowy do 3/4 powierzchni korony zęba. Cięcie prowadzone jest w kształcie łuku tak, aby pozostawić minimum 3–5 mm dziąsła otaczającego przyszyjkową część korony zęba zatrzymanego. Następnie na powierzchnię szkliwa zakłada się na mniej więcej tydzień opatrunek leczniczy zapobiegający przerostowi dziąsła. Po wygojeniu dziąsła, co zajmuje 2–3 tygodnie, do zęba doklejany jest zaczep ortodontyczny. Bardziej radykalną metodą jest odsłonięcie zęba zatrzymanego i wytworzenie tzw. okienka – w sytuacji tej poza błoną śluzową usuwana jest również kość otaczająca zawiązek zębowy.

Opis przypadku – przebieg procedury (zdj. 1–6)

Przed przystąpieniem do zabiegu odsłonięcia korony zęba 13. wykonano znieczulenie nasiękowe operowanej okolicy (Mepidont 3% 0,5 ml). 

Ustawienia pracy lasera były następujące: moc – 5 W, tryb pracy – impulsowy, odstęp między impulsami – 200 μs, czas trwania impulsu – 50 μs, moc średnia – 1 W. W trakcie zabiegu wykorzystano światłowód o średnicy 400 nm. Odsłonięto ok. 1/2 powierzchni korony zęba 13.

W kolejnym etapie usunięto ząb mleczny – 53. W celu utrzymania suchości pola operacyjnego ranę zabezpieczono materiałem hemostatycznym (Spongostan). Cała procedura trwała około 10 min. Dzięki otrzymaniu homeostazy przy użyciu lasera możliwe było natychmiastowe obciążenie zęba 13. łańcuszkiem ortodontycznym podłączonym do głównego łuku aparatu stałego.

Pacjent opisał sam zabieg oraz okres pozabiegowy jako całkowicie bezbolesny. Wizyta kontrolna po 24 godzinach od zabiegu wykazała prawidłowe gojenie rany.

Laser diodowy w redukcji bólu po założeniu aparatu ortodontycznego

Ból w leczeniu ortodontycznym

Leczenie wad zgryzu, zwłaszcza w początkowym okresie, skutkuje odczuwaniem przez poddawanych terapii pacjentów bólu o różnym nasileniu. Mechanizm występowania bólu w czasie leczenia ortodontycznego wiąże się z obecnością sił kompresyjnych przekazywanych na zęby, co następnie prowadzi do niedokrwienia, zapalenia i obrzęku w obrębie przyzębia. 

Ból po aktywacji aparatu stałego – aspekt naukowy

Wiele badań wskazuje na występowanie bólu po założeniu stałego aparatu ortodontycznego, który najsilniejszy jest w pierwszej dobie i ulega redukcji do poziomu minimalnego w ciągu kolejnych 7 dni.

He i wsp. wskazują wpływ LLLT na redukcję bólu po założeniu elastycznych separatorów na poziomie 24% w porównaniu z grupą kontrolną i placebo. Badacze ci twierdzą, że rezultaty kliniczne zastosowania LLLT są ściśle związane z wykorzystaniem właściwej fluencji, częstotliwości pracy lasera i właściwej długości fali.

Farias i wsp. w badaniu typu split-mouth study uzyskali redukcję odczuwania bólu po założeniu separatorów w grupie pacjentów naświetlanych za pomocą lasera diodowego (810 nm, 100 mW, 2 J/cm2, t = 15 s). Naświetlano brodawkę międzyzębową i okolice wierzchołka korzenia.

Biostymulacja laserem diodowym – prawo Arndta-Schultza (zdj. 7)

Aby biostymulacja była efektywna, należy pamiętać o stosowaniu prawa Arndta-Schultza. Prawo to stanowi, że gęstość energii z zakresu 0,01–10 J/cm2 pobudza, a powyżej 12 J/cm2 hamuje gojenie tkanek. Zasada ta jest kluczowa, jeżeli chce się osiągnąć pozytywny efekt kliniczny u pacje...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Forum Stomatologii Praktycznej
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy