Dołącz do czytelników
Brak wyników

Prawo pacjenta do świadczeń stomatologicznych

artykuły | 19 stycznia 2018 | NR 31
124

Rynek usług stomatologicznych w Polsce charakteryzuje się swoistą dychotomią. Ograniczona część świadczeń oferowana jest w ramach ubezpieczenia zdrowotnego z Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ), natomiast spora ich część dostępna jest jedynie w ramach prywatnych praktyk stomatologicznych. Każdy pacjent powinien znać swoje prawa i rodzaje usług, z jakich może skorzystać. Świadczenia gwarantowane, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego, w całości finansowane są przez NFZ i nie podlegają współfinansowaniu przez pacjentów. Świadczenia wykonane w innym standardzie niż określony w rozporządzeniu, w całości finansowane są przez samego pacjenta.

Świadczenie gwarantowane to świadczenie opieki zdrowotnej finansowane w całości ze środków publicznych. Niestety, mankamentem tego rodzaju świadczeń stomatologicznych, oprócz niższej jakości materiałów wykorzystywanych do ich realizacji, jest zazwyczaj długi czas oczekiwania na wizytę w gabinecie. Ponadto należy zauważyć, że program usług finansowanych przez NFZ oparty jest na systemie punktacji za wykonanie danej usługi. W sytuacji, gdy brakuje punktów, świadczenia nie są realizowane, niezależnie od tego, czy dany pacjent korzystał w okresie ubezpieczenia z usług stomatologicznych, czy też nie.

Prawo do świadczeń

W ramach leczenia stomatologicznego refundowane są m.in. świadczenia ogólnostomatologiczne, chirurgii stomatologicznej i periodontologii, protetyki, a także pomocy doraźnej. W ramach świadczeń gwarantowanych lekarz stomatolog zapewnia pacjentom bezpłatne badania diagnostyczne, leki i wyroby medyczne oraz środki pomocnicze. 

By dostać się do stomatologa, nie jest wymagane skierowanie. Zasadnicze kryterium różnicujące świadczenia objęte refundacją NFZ stanowi wiek pacjenta.

Rodzaje świadczeń gwarantowanych

Podstawowe usługi, jakie przysługują pacjentom w ramach gwarantowanych świadczeń, to m.in.:

  • badanie lekarskie stomatologiczne z instruktażem higieny jamy ustnej,
  • badanie lekarskie kontrolne,
  • leczenie próchnicy zębów,
  • świadczenia z zakresu leczenia endodontycznego (kanałowego) zębów jednokanałowych,
  • usunięcie złogów nazębnych,
  • leczenie zmian na błonie śluzowej jamy ustnej,
  • usunięcie zęba oraz niektóre zabiegi chirurgiczne,
  • zdjęcia rentgenowskie (RTG) wewnątrzustne w razie potrzeby,
  • znieczulenie w razie potrzeby.

Narodowy Fundusz Zdrowia w ramach profilaktyki chorób jamy ustnej gwarantuje osobom ubezpieczonym wykonanie jednego bezpłatnego przeglądu i badania jamy ustnej wraz z instruktażem higienicznym oraz trzech przeglądów kontrolnych w ciągu 12 miesięcy. Poza tym świadczeniem objęte jest także usunięcie złogów nazębnych raz w roku na każdą połowę łuku zębowego. Narodowy Fundusz Zdrowia nie refunduje natomiast piaskowania, które jest zabiegiem zalecanym po wykonaniu skalingu. U dzieci w ramach NFZ realizowane są zabiegi o charakterze profilaktycznym oraz zabiegi lecznicze. Należy do nich m.in. fluorkowanie zębów mlecznych i stałych oraz lakowanie zębów trzonowych. Do zabiegów leczniczych należy impregnacja zębów objętych próchnicą oraz leczenie inwazyjne. Ubytki próchnicowe u dzieci zaopatrywane są za pomocą materiałów chemoutwardzalnych. Materiały światłoutwardzalne na koszt NFZ są stosowane u dzieci w przypadku występowania hipoplazji szkliwa oraz złamania zębów. Pacjenci do 18. roku życia mają w pełni refundowane leczenie kanałowe zębów. 

W ramach NFZ pacjenci po 18. roku życia mogą skorzystać z wypełnień amalgamatowych dla zębów trzonowych i przedtrzonowych oraz z białych wypełnień chemoutwardzalnych dla zębów od kła do kła. Wypełnienia materiałami światłoutwardzalnymi u osób dorosłych nie są w ogóle refundowane. Wypełnienia amalgamatowe oferowane w ramach NFZ wzbudzają sporo kontrowersji, mających związek nie tylko z toksycznością zawartej w amalgamacie rtęci, ale i estetyką. Prawdą jest, że dobrze założone wypełnienie amalgamatowe może dobrze służyć przez bardzo długi czas, jednak do jego założenia wymagane jest usunięcie większej ilości tkanek zęba niż w przypadku innych wypełnień. Materiały chemoutwardzalne oferowane w ramach NFZ dla zębów od kła do kła mają co prawda kolor biały, lecz odznaczają się one od tkanek zęba. Nie jest bowiem możliwe mieszanie odcieni, które pozwoliłoby na odtworzenie naturalnego gradientu barwy tkanek zęba. Poza tym takie wypełnienia są dość kruche, przez co nie są tak trwałe jak wypełnienia kompozytowe.

Leczenie ortodontyczne wad zgryzu

W ramach gwarantowanego leczenia ortodontycznego wad zgryzu pacjentowi przysługuje:

  • leczenie z zastosowaniem aparatu ruchomego – do końca 12. roku życia,
  • kontrola wyników leczenia po jego zakończeniu – w okresie retencji do ukończenia 13. roku życia,
  • zdjęcie pantomograficzne – jeden raz w trakcie całego leczenia ortodontycznego,
  • naprawa aparatu – do ukończenia 13. roku życia,
  • korekcyjne szlifowanie zębów,
  • proteza dziecięca częściowa i całkowita.

Dzieci do 12. roku życia mają w ramach NFZ zagwarantowane leczenie ortodontyczne aparatami zdejmowanymi. Raz w roku dzieciom do 13 lat leczonym ortodontycznie przysługuje także prawo do naprawy lub wymiany założonego aparatu, o ile nie został on uszkodzony w wyniku niewłaściwego czy nieprawidłowego użytkowania, np. przez nieregularne noszenie. Dzieci do 13. roku życia, które były leczone ortodontycznie w ramach Funduszu, mają prawo do bezpłatnych kontroli wyników leczenia. Dla osób dorosłych NFZ nie przewidział żadnej możliwości leczenia ortodontycznego.

Leczenie protetyczne

W ramach NFZ oferowane jest wykonanie protez akrylowych całkowitych oraz częściowych z prostymi zaginanymi klamrami. Protezy częściowe przysługują pacjentom, u których braki obejmują 5–8 lub powyżej 8 zębów w jednym łuku. Protezy całkowite akrylowe są wykonywane u pacjentów z bezzębiem. Świadczenie to, jak już zostało wspomniane, przysługuje raz na 5 lat. Należy zaznaczyć, że protezy akrylowe, zarówno częściowe, jak i całkowite, są rozwiązaniem najgorszym z obecnie oferowanych, ponieważ powodują najszybszy zanik tkanek podłoża protetycznego w porównaniu z uzupełnieniami, takimi jak protezy szkieletowe czy implanty. Poza tym świadczenie przysługuje dopiero wówczas, gdy brakuje 5 lub więcej zębów w jednym łuku, co nie stanowi korzystnego rozwiązania dla osób, u których braki zębowe nie są aż tak znaczące. Fundusz nie refunduje wykonania ani koron protetycznych u osób dorosłych, ani mostów, które są przecież korzystnym rozwiązaniem dla osób z mniejszymi brakami zębowymi. Tymczasem tacy właśnie pacjenci nie mają zagwarantowanych odpowiednich bezpłatnych świadczeń, w sytuacji, kiedy można by było zastosować u nich leczenie stałymi uzupełnieniami. Tego rodzaju świadczenia w ramach protetyki oferowane są natomiast w korzystnych cenach w gabinetach prywatnych. 

Zabiegi chirurgiczne, takie jak usuwanie zębów jedno- i wielokorzeniowych, są wykonywane w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego z NFZ. Natomiast na koszt Funduszu nie przysługuje wykonanie resekcji wierzchołka korzeni...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Forum Stomatologii Praktycznej
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy