Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z codziennej praktyki

3 lutego 2019

NR 47 (Listopad 2018)

Zastosowanie łuku twarzowego i artykulatora w codziennej praktyce klinicznej cz. 1

0 236

Do osiągnięcia idealnej okluzji konieczne jest zastosowanie odpowiednich systemów artykulacyjnych pozwalających na prawidłowe przeniesienie modeli pacjenta do artykulatora oraz indywidualne nastawienie jego parametrów.

Warunkami idealnej okluzji są:

  • zgodność relacji centralnej ze zwarciem centralnym – nawykowym,
  • zapewnione rozłożenie sił zgryzowych na możliwie dużą liczbę zębów bocznych, co oznacza konieczność uzupełnienia wszelkich braków zębowych, ze szczególnym uwzględnieniem braku pierwszych zębów trzonowych,
  • zapewnione warunki prawidłowego ułożenia żuchwy w stosunku do szczęki – podczas ruchów ekscentrycznych na boki następuje natychmiastowa dyskluzja zębów bocznych, a prowadzenie przednie żuchwy odbywa się na kłach, ewentualnie na kłach i pierwszych przedtrzonowcach w przypadku prowadzenia grupowego. Przy ruchu do przodu prowadzenie zapewniają zęby sieczne, których powierzchnie podniebienne ustawione są pod kątem zgodnym z kątem prowadzenia drogi stawowej. 

Aby osiągnąć powyższe cele, konieczne jest zastosowanie odpowiednich systemów artykulacyjnych pozwalających na prawidłowe przeniesienie modeli pacjenta do artykulatora oraz indywidualne nastawienie jego parametrów. Niestety, laboratoria protetyczne często wykonują uzupełnienia stałe i ruchome w prostych okludatorach lub w artykulatorach nastawianych według wartości średnich. W takiej sytuacji pierwszy montowany jest model dolny, a następnie do niego model górny, tak aby przybliżona płaszczyzna okluzji dolnego łuku pokrywała się z płaszczyzną artykulatora. Jest to oczywiście ogromne uproszczenie i może wpływać na nieprawidłowe określenie płaszczyzny okluzji. Dodatkowo niespełnienie warunku prawidłowego przeniesienia do artykulatora położenia modelu szczęki względem osi zawiasowej, które zapewnia jedynie łuk twarzowy, może skutkować wykonaniem uzupełnień protetycznych, które w okluzji centralnej mogą zachowywać prawidłową relację, natomiast przy ruchach ekscentrycznych ich okluzja dynamiczna będzie przypadkowa i może wymagać korekty uzupełnień w jamie ustnej pacjenta, co może się wiązać z ich nieodwracalnym uszkodzeniem mechanicznym. 

Oznacza to, że zaawansowane technologicznie uzupełnienia protetyczne wytwarzane przy zaangażowaniu znacznych nakładów inwestycyjnych, technologicznych i materiałowych tworzone są w modelach układu stomatognatycznego, którego parametry mogą bardzo odbiegać od rzeczywistej sytuacji pacjenta. 

Nawet wysokiej jakości artykulator jest tylko ulepszonym zwierakiem, jeśli do jego zaprogramowania nie użyto łuku twarzowego. Zatem łuk twarzowy sprzężony z artykulatorem powinien być podstawowym elementem dobrej współpracy pomiędzy lekarzem stomatologiem a technikiem dentystycznym. Pozwala on bowiem na przeniesienie do artykulatora pozycji modelu szczęki zgodnie z indywidualnymi parametrami pacjenta w stosunku do osi zawiasowej stawów skroniowo-żuchwowych.

Dodatkowo prawidłowo zamontowany łuk twarzowy może programować artykulator na konkretną płaszczyznę referencyjną. Może to być płaszczyzna frankfurcka, przydatna w planowaniu np. leczenia ortodontycznego, lub płaszczyzna Campera umożliwiająca prawidłowe wyznaczenie w artykulatorze płaszczyzny okluzji. Możliwości systemów artykulacyjnych będą się zatem różniły w zależności od tego, jak skonstruowany jest łuk twarzowy i na jaką płaszczyznę referencyjną jest on orientowany (zdj. 1 i 2). 

Z punktu widzenia codziennej praktyki klinicznej w leczeniu protetycznym najbardziej przydatna wydaje się płaszczyzna Campera.

Montaż łuku twarzowego

Montaż łuku twarzowego rozpoczyna się od przygotowania widelca okluzyjnego. W tym celu na jego powierzchnię należy nałożyć masę do rejestratów zwarciowych. Masę nakłada się w warstwie ok. 0,5 cm grubości i odbija w niej jedynie guzki zębów, zagłębiając je w masie na ok. 2 mm. W miarę możliwości należy starać się odbić wszystkie zęby obecne w łuku zębowym (zdj. 3 i 4).

Po związaniu masy okluzyjnej widelec usuwa się z jamy ustnej i jeśli dysponuje się modelem pacjenta, można skontrolować prawidłowość przylegan...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Forum Stomatologii Praktycznej
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy