Zaburzenia w narządzie żucia u dzieci przedwcześnie urodzonych u progu edukacji szkolnej

Narząd żucia odpowiada za szereg podstawowych funkcji życiowych, takich jak ssanie, żucie i połykanie. Prawidłowy rozwój struktur orofacjalnych w okresie niemowlęcym ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia harmonijnego rozwoju w kolejnych latach życia dziecka. U dzieci urodzonych przedwcześnie przejściu od życia wewnątrzmacicznego do pozamacicznego towarzyszy wiele trudności w rozwoju symetrii i relacji zwarciowych. 
Wśród czynników wpływających na rozwój narządu żucia wymienia się sposób karmienia noworodka. Karmienie piersią pobudza wzrost kości szczęki i żuchwy oraz jest czynnikiem wpływającym na rozwój narządu żucia w kolejnych etapach życia dziecka. W przeglądzie piśmiennictwa z 2021 r. na podstawie analizy wielu doniesień sformułowano wniosek, że w celu zapobiegania rozwojowi zaburzeń zgryzowych u dzieci urodzonych przedwcześnie konieczne jest wdrożenie działań o charakterze profilaktycznym, ukierunkowanych na zapewnienie prawidłowego wzrostu i rozwoju układu stomatognatycznego, czyli działań promujących naturalne karmienie piersią. Jego brak może prowadzić do zaburzeń czynnościowych i strukturalnych w obrębie narządu żucia [1]. 
Wcześniactwo jest czynnikiem predysponującym do występowania trudności już w początkowym etapie życia w związku z takimi czynnikami, jak intensywna opieka neonatologiczna, okres hospitalizacji w inkubatorze, konieczność intubacji, długotrwała pozycja leżąca oraz brak możliwości karmienia piersią przez matki dzieci przedwcześnie urodzonych, co może być wtórnie związane z zaburzeniami układu stomatognatycznego, w tym narządu żucia i nieprawidłową funkcją orofacjalną [2–6]. 
Wyniki badań Changa z 2022 r. wskazują, że u dzieci urodzonych przedwcześnie zaburzenia funkcji narządu żucia obejmują m.in. obniżoną siłę żucia oraz nieprawidłowości w koordynacji czynności pokarmowych. To oznacza, że wcześniactwo może stanowić istotny czynnik ryzyka wpływający na zdolność efektywnego rozdrabniania pokarmu już we wczesnym dzieciństwie [7]. Jednocześnie w badaniach prowadzonych w populacji ogólnej, obejmujących zdrowe osoby dorosłe, wykazano, że kluczowymi determinantami wydolności żucia są liczba funkcjonalnych jednostek zębowych oraz siła nagryzania [8]. Zestawienie tych wyników podkreśla, jak ważne w praktyce klinicznej jest uwzględnienie informacji, czy pacjent urodził się przedwcześnie. U wcześniaków bowiem zaburzenia morfologiczne i funkcjonalne mogą występować niezależnie od liczby jednostek zębowy...