Dołącz do czytelników
Brak wyników

To wiedzieć powinniśmy

20 kwietnia 2018

NR 37 (Marzec 2017)

Leczenie dzieci w gabinecie stomatologicznym
Przypadki kliniczne

0 128

Przypadek 1.

Pacjent w wieku lat 6 został przyprowadzony przez rodziców do gabinetu ze względu na zauważony „bąbelek” na dziąśle. Bąbelek okazał się przetoką, a pacjent okazał się niezwykle nerwowy i wymagający łagodnego podejścia w trakcie pierwszej wizyty. Przetoka była zlokalizowana pomiędzy zębami 55 i 54, zdjęcie rentgenograficzne (RTG) wykazało, że przyczyną jej powstania jest stan zapalny miazgi i tkanek okołowierzchołkowych w zębie 54. Obecność przetoki u małego pacjenta, z którym nie udało się nawiązać dobrej współpracy, skłania zawsze do próby wyleczenia stanu zapalnego i uniknięcia lub przynajmniej odroczenia w ten sposób ekstrakcji zęba mlecznego. Zostało więc przeprowadzone (po długich tłumaczeniach) opracowanie ubytku, trepanacja komory zęba i aplikacja watki nasączonej formokrezolem po ustaniu wysięku krwisto-surowiczego. Zabieg trepanacji komory zęba jest w przypadku martwicy miazgi całkowicie bezbolesny, paradoksalnie więc najłatwiejszy do przeprowadzenia u nerwowego pacjenta. Po założeniu formokrezolu ubytek został zamknięty materiałem tymczasowym i został wyznaczony termin następnej wizyty za tydzień.

Na kolejnej wizycie stwierdzono zagojenie się przetoki, po usunięciu coltosolu z kolei stwierdzono brak jakiegokolwiek wysięku z kanałów korzeniowych. 

Kanały opracowano narzędziami maszynowymi na długość wyznaczoną przez pacjenta, który sygnalizował, kiedy poczuł delikatne (!) ukłucie. Po opracowaniu kanałów korzeniowych przepłukano je roztworem fizjologicznym soli i osuszono, po czym wypełniono calcipastem. Kontrola RTG wykazała dostateczne wypełnienie kanałów korzeniowych. Pacjent pozostał pod obserwacją w ramach wizyt kontrolnych co 6 miesięcy. W przypadku jakichkolwiek powikłań ząb zostanie usunięty.

Przypadek 2.

Rodzice trzylatka zgłosili się z nim po urazie zębów. Urazem zostały objęte dwa przednie zęby sieczne górne. Rodzice przyszli po upływie tygodnia, gdy chłopiec coraz wyraźniej skarżył się na bolesność w trakcie jedzenia. Badaniem nie stwierdzono zwiększonej ruchomości zębów, w przypadku zęba 51 doszło do obnażenia miazgi i jej postępującej martwicy. Wykonano znieczulenie nasiękowe, opracowano kanał korzeniowy przy użyciu ręcznych narzędzi kanałowych, długość wyznaczając orientacyjnie na podstawie zdjęcia RTG. Okazało się, że została ona wyznaczona błędnie, opracowanie było za krótkie o około 2 mm. Kanał po opracowaniu przepłukano roztworem fizjologicznym soli, osuszono i wypełniono calcipastem. Korona zęba została odbudowana za pomocą kształtki celuloidowej i materiału kompozytowego. Rokowanie określono jako dobre, biorąc pod uwagę młody wiek pacjenta i dobrą współpracę w trakcie wizyty.

Przypadek 3.

Pacjentka w wieku lat 17 zgłosiła się do gabinetu w celu wykonania estetycznej odbudowy zęba 11. Przeprowadzony wywiad ujawnił, że ząb był objęty urazem, kiedy miała 8 lat. Uraz doprowadził do martwicy miazgi, ząb był poddany leczeniu kanałowemu. Od tego czasu nie była przeprowadzana kontrola radiologiczna stanu zęba. Badaniem wewnątrzustnym nie stwierdzono żadnych oznak stanu zapalnego tkanek okołowierzchołkowych oraz orzeczono brak patologicznej ruchomości zęba. Odbudowa kompozytowa zęba była nieszczelna, co doprowadziło do powstania ciemnych, nieregularnych przebarwień na jego powierzchni. 

Wykonane zdjęcie RTG ujawniło niestandardowo wyglądający korzeń zęba, z niedokładnym wypełnieniem kanałowym, które nie sięgało do orientacyjnego wierzchołka korzenia. Można powiedzieć orientacyjnego, gdyż korzeń zęba najprawdopodobniej uległ resorpcji. Niestety, pacjentka nie dysponowała żadnymi wcześniejszymi zdjęciami RTG, aby móc porównać zmiany w obrębie długości i średnicy korzenia zęba. Biorąc pod uwagę widoczne na zdjęciu „rozczapierzenie” końcówek ćwieków gutaperkowych, można jednak założyć, że od początku leczenie kanałowe było przeprowadzone nieprawidłowo. Gdyby korzeń był prawidłowo rozwinięty w trakcie pierwszego leczenia po urazie, leczenie kanałowe powinno dać efekt w postaci jednego monolitu z gutaperki pasty uszczelniającej, czego nie zaobserwowano (chyba że lata temu został wykorzystany jako uszczelniacz Apexit, czyli pasta na bazie wodorotlenku wapnia, która miała tendencję do resorbowania się z kanału).
Bez względu na tę (niezwykle ciekawą!) zagadkę z przeszłości należało przystąpić do leczenia. Poinformowano pacjentkę o ryzyku utraty zęba ze względu na procesy resorpcyjne oraz możliwym leczeniu implantoprotetycznym z tego względu. Zaproponowano również przeprowadzenie leczenia kanałowego w celu utrzymania zęba w jamie ustnej jak najdłużej, co wobec braku patologicznej jego ruchomości i niemożności oceny szybkości postępowania procesów resorpcyjnych miało spore szanse powodzenia. Pacjentka wyraziła zgodę na leczenie endodontyczne, przyjmując do wiadomości, że może ono zakończyć się mimo wszystko niepowodzeniem.

Na pierwszej wizycie w znieczuleniu nasiękowym wykonano usunięcie wypełnienia w otworze trepanacyjnym, zlikwidowano dotychczasowe wypełnienie z kanału. Ćwieki gutaperkowe okazały się luźno osadzone w silnie krwawiącej masie ziarniny zapalnej. Światło kanału było niezwykle szerokie, poza średnicą jakiegokolwiek narzędzia kanałowego. Wykonano zdjęcie RTG z narzędziem, aby ocenić długość kanału. Ściany zanikały w sposób nierównomierny, co potwierdzono cienkim narzędziem kanałowym z zagiętym czubkiem, którym można zbadać każdą ścianę kanału (jeśli jest on bardzo szeroki). Wykonano długi cykl płukania kanału za pomocą 5,25-procentowego roztworu podchlorynu sodu naprzemiennie z solą fizjologiczną. Część ziarniny usunięto również za pomocą lasera diodowego. Kanał wypełniono nietwardniejącym wodorotlenkiem wapnia calcipastem na 1 tydzień i wykonano zdjęcie RTG, aby ocenić, do jakiej długości usunięto ziarninę zapalną.

Na kolejnej wizycie kontynuowano usuwanie ziarniny zapalnej poprzez chemiczne płukanie roztworem podchlorynu sodu aktywowanego ultradźwiękami. Po wypłukaniu warstwy wodorotlenku wapni...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Forum Stomatologii Praktycznej
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy