Dołącz do czytelników
Brak wyników

Ekspert testuje

20 kwietnia 2018

NR 37 (Marzec 2017)

Mechaniczna preparacja kanałów korzeniowych w oparciu o uniwersalny system narzędzi rotacyjnych
Endostar E3 firmy Poldent

0 194

Celem mechanicznego opracowania kanałów korzeniowych jest usunięcie ze ścian kanału zębiny zakażonej bakteriami oraz nadanie kanałowi kształtu adekwatnego do zaplanowanej metody jego wypełnienia. Nowoczesna endodoncja już dawno wzniosła ten etap leczenia na wyżyny skuteczności. Prawidłowe opracowanie w połączeniu ze skuteczną dezynfekcją bakteryjną pozwala na niemal 100-procentową skuteczność eradykacji bakterii z kanału i osiągnięcie pewnego sukcesu w leczeniu endodontycznym.

Przede wszystkim uproszczenie procedur

Nic więc dziwnego, że instrumentarium endodontyczne zaczęło zmieniać się w kierunku uproszczenia procedur, zmniejszenia liczby potrzebnych do zabiegu narzędzi i zwiększenia ich trwałości. 

Jednym z rozwiązań tego problemu jest uproszczenie sekwencji narzędzi mechanicznych potrzebnych do opracowania kanału przy zachowaniu tradycyjnej, rotacyjnej, techniki ruchu pilnika w kanale. Innym jest wprowadzenie systemów wykorzystujących ruch recyprokatywny. Ruch recyprokatywny oznacza, że narzędzie jest obracane w kanale w jedną stronę o zaprogramowany kąt, a następnie automatycznie zaczyna obracać się w stronę przeciwną. Taki cykl jest powtarzany oscylacyjnie w trakcie opracowywania kanału. W tradycyjnych maszynowych systemach rotacyjnych odwrócenie kierunku ruchu (autorewers) następowało po osiągnięciu przez narzędzie pewnego oporu (określonego momentu obrotowego) w kanale korzeniowym i miało zapobiegać jego złamaniu. W nowych systemach ma się więc do czynienia niejako z automatycznym rewersem przy każdym ruchu, bez względu na obciążenie narzędzia. Taka filozofia pracy minimalizuje ryzyko złamania narzędzia kanałowego w trakcie pracy, jednocześnie ułatwiając i skracając sam proces preparacji. 

Aby wykorzystać system pilników recyprokatywnych, potrzeba jednak specyficznego mikrosilnika endodontycznego, co oznacza kolejne urządzenie w gabinecie. 

Spośród mniej przyziemnych, ale istotniejszych dla lekarzy potencjalnych wad systemów typu reciproc można wymienić jeszcze wyniki niektórych badań naukowych na temat zachowania narzędzi recyprokatywnych w trakcie opracowywania kanału korzeniowego. Okazało się bowiem, że fakt odwrócenia kierunku ruchu narzędzia powoduje również odwrócenie kierunku transportu opiłków ze ścian kanału korzeniowego do wewnątrz zamiast na zewnątrz. Wprawdzie dzieje się to tylko chwilowo i w niewielkim zakresie (zaraz następuje przecież kolejny ruch w „dobrą” stronę, przesuwający opiłki na zewnątrz), ale mimo wszystko w okolicy zakończenia kanału sytuacja taka może doprowadzić do przepchnięcia zakażonej zębiny z kanałów w tkanki okołowierzchołkowe. To wiąże się ze zwiększonym odsetkiem powikłań pozabiegowych w postaci dłużej utrzymujących się dolegliwości bólowych. Potwierdzają to liczne badania naukowe, w których ocenia się poziom dolegliwości bólowych pacjentów po leczeniu endodontycznym w zależności od rodzaju zastosowanego systemu pilników. W przypadku systemów recyprokalnych ryzyko wystąpienia dolegliwości pozabiegowych jest statystycznie wyższe niż w przypadku tradycyjnych systemów rotacyjnych.

Endostar E3 jako dobry przykład

W przypadku systemów rotacyjnych również można zaobserwować tendencję do upraszczania procedury opracowywania kanałów poprzez zmniejszenie liczby pilników w sekwencji preparacji. Dobrym przykładem może być tutaj system Endostar E3 firmy Poldent, w którym procedura mechanicznego opracowania kanału została sprowadzona do trzech narzędzi w sekwencji techniki crown-down.

Po odnalezieniu ujść kanałów należy dokonać ich negocjacji do ustalenia prawidłowej długości roboczej kanałów. Następnie, podobnie jak w przypadku innych systemów rotacyjnych, zalecane jest opracowanie kanałów pilnikami ręcznymi. W przypadku systemu E3 opracowanie ręczne powinno zostać wykonane do narzędzia o średnicy ISO 20. Potem można przystąpić do opracowania mechanicznego.

Narzędzia E3 zaprojektowane są w sposób minimalizujący ryzyko popełnienia błędu przez pracującego nimi lekarza. Ich zakończenie jest zaokrąglone, dzięki czemu ograniczana jest możliwość nadpreparacji kanału korzeniowego i wytworzenia stopnia lub też via falsy przy opracowywaniu kolejnymi narzędziami. Jednocześnie boczne ściany narzędzi wyposażone są w dwie krawędzie tnące, rozmieszczone symetrycznie na obwodzie, co zmniejsza ryzyko zablokowania narzędzia w kanale i przyspiesza ścinanie zębiny.

Preparacja kanałów narzędziami powinna odbywać się w obecności płynu lub żelu z zawartością EDTA, aby zapewnić poślizg narzędzia w kanale, ewentualnie w kanale wypełnionym roztworem podchlorynu sodu.

Wszystkie narzędzia z systemu powinny pracować przy liczbie obrotów w zakresie 150–300 na minutę, co jest możliwe do zaprogramowania w każdym dostępnym silniku endodontycznym, a nawet w większości unitów stomatologicznych. Natomiast dla każdego narzędzia zalecany jest inny graniczny moment obrotowy, który wymaga zaprogramowania w mikrosilniku endodontycznym. Takim systemem będzie się więc najwygodniej pracować przy kątnicy endodontycznej, która będzie miała możliwość zaprogramowania kilku różnych ustawień momentu obrotowego dla różnych narzędzi i łatwego przełączania między nimi.

Trochę o narzędziach 

Narzędzia z systemu E3 wprowadzane są do kanału w technice crown-down, czyli rozpoczynając od narzędzia o największej stożkowatości i najmniejszej długości. W tym systemie jest to pilnik o stożkowatości 8% i rozmiarze ISO 30, który powinien pracować, nie przekraczając momentu obrotowego z zakresu 3–4 Ncm (bezpieczniej jest ustawić 3 Ncm). Tym narzędziem opracowuje się kanał na długość równą około połowie długości roboczej. Ze względu na dużą średnicę pilnik ten słabo nadaje się do pracy w zakrzywionych kanałach, więc jeśli wyczuje się duży opór w kanale, nie powinno się dochodzić nawet do połowy kanału.

Kolejne narzędzie w sekwencji to pilnik o rozmiarze ISO 25 i stożkowatości 6%, który pracuje przy momencie obrotowym w zakresie 2–3 Ncm (jeśli poprzednio były ustawione 3 Ncm, to takie ustawienie może pozostać). Tym narzędziem opracowuje się kanał na ok. 2/3 jego długości. Potem wykonuje się rekapitulację kanału narzędziem ręcznym o małej średnicy (ISO 15) i rozszerzalności 2%, wchodząc nim na długość roboczą, a następnie wprowadza tak narzędzie rotacyjne.

Część wierzchołkową kanału opracowuje się ostatecznie trzecim narzędziem z systemu E3, czyli pilnikiem 04/30 przy ustawionym granicznym momencie obrotowym w zakresie 1–2 Ncm, kontrolując długość roboczą narzędziem ręcznym ISO 15 i endometrem. Kontrola długości roboczej na tym etapie jest bardzo istotna, gdyż poszerzenie i opracowanie kanału może spowodować zmianę długości jego światła ze względu na inne układanie się narzędzia kanałowego wewnątr...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Forum Stomatologii Praktycznej
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy