Endokorona w odbudowie zniszczonej korony zęba po leczeniu endodontycznym – analiza i kliniczny protokół postępowania

Z codziennej praktyki

Fundamentalnym warunkiem powodzenia terapii zębów leczonych endodontycznie jest dokładne mechaniczno-chemiczne opracowanie i szczelne trójwymiarowe wypełnienie systemu endodontycznego oraz wykonanie i przetrwanie w jak najdłuższym czasie trwałej i szczelnej rekonstrukcji korony. Właściwa rekonstrukcja korony chroni system endodontyczny przed reinfekcją bakteryjną odpowiedzialną w głównej mierze za późne niepowodzenie [1]. Odbudowa utraconych tkanek zęba pozbawionego żywej miazgi stanowi pewne wyzwanie ze względu na towarzyszący zwykle stopień destrukcji korony. Ponadto ryzyko katastrofalnego złamania zęba jest wyższe w porównaniu do zębów z zachowaną żywą miazgą [2, 3]. Decyzja dotycząca wyboru odpowiedniego dla danego przypadku protokołu klinicznego ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia dobrych rezultatów długoterminowych.

W świetle analizy dostępnego piśmiennictwa większość przypadków kwalifikowanych jako niepowodzenie leczenia endodontycznego zębów dotyczy głównie przyczyn, które nie są związane z przeprowadzonym wcześniej leczeniem endodontycznym [4–6]. Spośród czynników decydujących o przetrwaniu wykonanego leczenia endodontyczno-rekonstrukcyjnego należy wymienić: 

POLECAMY

  • wytrzymałość mechaniczną wykonanej odbudowy, 
  • jakość jej połączenia z tkankami zęba, 
  • ilość i jakość struktury pozostałych twardych tkanek zęba [7]. 

W związku z wielorakim aspektem omawianego zagadnienia istotne jest wykonanie odbudowy, która sprosta siłom żucia, zapewni powrót zęba do pełnienia jego funkcji oraz przywróci naturalną estetykę uśmiechu. 

Niestety, zęby, które były wcześniej leczone endodontycznie, są obciążone większym ryzykiem złamania o katastrofalnym przebiegu. Ma ono często związek z obecnością rys prowadzących do powstawania pęknięć w obrębie twardych tkanek leczonego endodontycznie zęba. Rysy i pęknięcia są efektem prowadzonej terapii. Wśród czynników predysponujących do ich powstania należy wymienić:

  • zabiegi terapeutyczne przeprowadzane przed podejmowanym leczeniem endodontycznym oraz w jego trakcie [8, 9, 12–15] – do mechanicznego uszkodzenia tkanek twardych zęba dochodzi m.in. podczas opracowywania wejścia do komory zęba, systemu endodontycznego wraz z oddziaływaniem na tkanki zęba roztworów stosowanych podczas irygacji systemu endodontycznego, 
  • utratę wolnej, niezwiązanej wody w obrębie twardych tkanek zęba [10, 11],
  • zmniejszenie ilości i jakości włókien kolagenowych oraz zmianę w ich usieciowieniu, która sprawia, że zębina jest bardziej podatna na działanie czynników mechaniczno-chemicznych stosowanych podczas leczenia [13, 14],
  • zmniejszoną kontrolę działających sił okluzyjnych w związku z osłabieniem zjawiska proprioceptywności zęba, w którym doszło do utraty żywotności lub w którego obrębie przeprowadzono leczenie endodontyczne [17].

W przypadku konieczności wykonania odbudowy zęba leczonego endodontycznie istnieje problem związany z wyborem właściwej metody rekonstrukcji zniszczonej korony zęba. Dostępne piśmiennictwo niestety nie jest jednoznaczne w tej kwestii. Pomocną wskazówką może być zastosowanie wytycznych opublikowanych przez Naumanna, dzielących zęby leczone endodontycznie na pięć klas [18, 19]:

  • Klasa I – ząb z czterema ścianami otaczającymi ubytek wraz z dostępem endodontycznym o grubości ścian otaczających ubytek większej niż 1 mm (ocenionej po opracowaniu). Stosowanie wkładu koronowo-korzeniowego w tej sytuacji nie jest konieczne. Koronę...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Forum Stomatologii Praktycznej
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!

Przypisy