Dołącz do czytelników
Brak wyników

To wiedzieć powinniśmy

27 maja 2019

NR 50 (Maj 2019)

Złożone wypełnienia kompozytowe

0 139

Ze względu na koszty zarówno pacjenci, jak i lekarze często czują się zmuszeni do zastosowania materiałów odtwórczych w leczeniu dużych ubytków strukturalnych, czynnościowych i estetycznych. Zamieszczony w artykule opis przypadku pokazuje, jak można wykorzystać innowacyjny, modyfikowany organicznie kompozyt ceramiczny, o wyjątkowo niskim skurczu objętościowym i związanych z nim naprężeniach w celu odbudowy zębów z zachowaniem ich tkanek. Funkcjonalne zwarcie stanowi klucz do trwałości wypełnień.

Opis przypadku

Pacjentka, lat 71, zgłosiła się do gabinetu z powodu potrzeby wymiany niezadowalających, zbyt dużych wypełnień kompozytowych w pierwszym i drugim dolnym prawym zębie trzonowym (zęby 46 i 47). Naturalne korony wykazywały niewielką ilość zachowanych tkanek i pacjentka nie zgadzała się na ich dalsze usuwanie. Ze względu na koszty pacjentka nie chciała również poddawać się leczeniu protetycznemu, np. w postaci uzupełnień ceramicznych. Zasugerowano więc wykonanie złożonych nakładów koronowych z materiału na bazie żywic w technice bezpośredniej, co wymagałoby redukcji guzków. W przypadku takiego niekonwencjonalnego podejścia ważne było uwzględnienie podczas projektowania powierzchni zwarciowych mocnych i słabych stron materiału odtwórczego i zachowanych tkanek zęba.

U pacjentki zastosowano znieczulenie miejscowe, podając 1 nabój 4-procentwej artykainy z zawartością 1:100 000 adrenaliny. Przed usunięciem istniejących wypełnień zaizolowano zęby koferdamem. Dla zapewnienia podstawy w postaci twardej zębiny wolnej od próchnicy zastosowano trzykrotnie weryfikację z użyciem preparatu do wykrywania próchnicy (Caries Marker, VOCO). Zmierzono grubość zachowanych guzków. Wynosiła ona u podstawy 3 mm. Brzegi silnie zukośniono, aby zmaksymalizować ilość materiału odtwórczego przy minimalnej redukcji w okolicy guzków i w ten sposób uzyskać dużą powierzchnię kontaktu. Zaplanowano brak kontaktów w zwarciu centralnym i innych nadmiernych kontaktów funkcjonalnych w obszarach ubytków objętych leczeniem. 

Powierzchnię preparacji poddano mikroabrazji powietrznej z zastosowaniem tlenku glinu wielkości 27 mikronów. 

Następnie zastosowano technikę wybiórczego wytrawiania szkliwa 33-procentowym kwasem ortofosforowym, po czym aplikowano system łączący Futurabond U (VOCO). Guzki językowe zęba 46 uformowano z wolnej ręki, stosując materiał Admira Fusion x-tra – kompozyt typu bulk fill na bazie czystej porcelany w odcieniu uniwersalnym. Guzki poszerzano etapami w kierunku centralnozwarciowym w warstwach 2 mm. W tym przypadku kluczowe znaczenie miało, aby nie nakładać tego materiału typu bulk fill w technice bulk, a dzięki temu na każdym etapie zapewnić maksymalną głębokość polimeryzacji. 

Zaletą materiału Admira Fusion x-tra jest większa głębokość polimeryzacji, typowa dla tego materiału. Po polimeryzacji podstaw guzków językowych założono częściową formówkę z systemu V3 (Triodent). W okolicy przydziąsłowej, na dnie pudełka proksymalnego, zastosowano niewielką ilość płynnego materiału Admira Fusion Flow (VOCO) w odcieniu A3 w trzech warstwach po 0,25 mm (bardzo cienkich), aby zapewnić pełną i maksymalną hybrydyzację i adaptację w obrębie pobrzeża. Następnie warstwowo budowano pobrzeże z materiału Admira Fusion x-tra (w odcieniu U). 

Stoki guzków przedsionkowych formowano warstwowo z materiału Admira Fusion x-tra, po czym zastosowano technikę podbarwiania bruzd według Tam (FinalTouch firmy VOCO w kolorze brązowym) w celu indywidualnego dostosowania odcienia koloru. W kolejnym etapie indywidualnie formowano guzki językowe. W ten sposób zakończono formowanie anatomicznej powierzchni zwarciowej. Po zakończeniu odbudowy zęba 46 założono zestaw formówek na ząb 47 (Omnimatrix, Ultradent po stronie dystalnej; V3 Triodent po stronie mezjalnej). Ząb 47 odbudowano w sposób warstwowy w podobny sposób, wykorzystując również materiał typu bulk fill (Admira Fusion x-tra) w odcieniu uniwersalnym.

W obrębie trójkątnych listewek zębów 46 i 47 zastosowano niewielką ilość odcienia białego (FinalTouch, VOCO) w celu indywidualnego dostosowania i imitacji odwapnień szkliwa. Następnie zaaplikowano warstwę gliceryny i przeprowadzono całkowitą polimeryzację kompozytu poprzez glicerynę dla uniknięcia warstwy inhibicji tlenowej. Konieczne było jedynie minimalne dostosowanie powierzchni zwarciowych. Ze względu na właściwości materiału ORMOCER (wysoką wytrzymałość na ściskanie i niską elastyczność) zeszlifowano powierzchnie zwarciowe do uzyskania lekkich kontaktów w pozycji centralnej i eliminacji nadmiernych kontaktów bocznych lub przeszkód. Wypełnienia wykończono z użyciem aerozolu wodnego i jednoetapowych polerek (Dimanto, VOCO) na wysoki połysk.

Uzasadnienie wyboru materiału

Stomatologia geriatryczna staje się coraz ważniejszym elementem codziennej praktyki stomatologicznej. Głównym celem leczenia w tej części populacji jest zasadniczo „zachowanie funkcjonalności bez wysokich kosztów”. Większość osób starszych nie jest zainteresowana inwestowaniem dużych kwot w swoje zęby. Z tego punktu widzenia kluczowa jest znajomość właściwości fizycznych materiałów do odbudowy bezpośredniej i pośredniej, aby w odpowiedni sposób planować odbudowę. 

Materiały kompozytowe na bazie żywic mają wysoką odporność na ściskanie, ale niską na zginanie i elastyczność. Wytrzymałość szkliwa na ściskanie wynosi 384 MPa, dla zębiny jest to 297 MPa. Z kolei wytrzymałość zębiny na zginanie wynosi 165,6 MPa. Odporność na ściskanie materiału Admira Fusion x-tra wynosi 307 MPa, natomiast jego odporność na zginanie 132 MPa, co stanowi wartości akceptowalne w porównaniu do naturalnych tkanek zębów. 

Główna zaleta materiału Admira Fusion wynika z jego składu, ponieważ nie zawiera on konwencjonalnych monomerów metakrylanowych, dzięki czemu pozwala wykonywać wypełnienia bardziej biokompatybilne – właściwie jest to kompozyt oparty na czystej ceramice, który jest kompatybilny ze wszystkimi systemami adhezyjnymi. Jednocześnie ten skład zapewnia wyjątkowo niski skurcz objętościowy (1,25%), najniższy ze wszystkich produktów dostępnych obecnie na rynku. Możliwość utrzymania optymalnej szczelności brzeżnej jest również kluczowa w wypełnieniach klasy II, takich jak przedstawione w artykule, szczególnie w przypadku, kiedy brzeg wypełnienia znajduje się poniżej połączenia szkliwno-cementowego, a jego pobrzeże znajduje się w obrębie zębiny. 

Arora i wsp. badali znaczenie płynnych kompozytów w odniesieniu do integral...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Forum Stomatologii Praktycznej
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy