Dołącz do czytelników
Brak wyników

Skaler czy urządzenie wielofunkcyjne?

artykuły | 16 kwietnia 2018 | NR 34
99

Skaler znany i stosowany jest w stomatologii od dziesiątków lat. Pierwotnie związany z usuwaniem zmineralizowanych złogów nazębnych, obecnie za sprawą wielu modyfikacji poważnie zwiększył zakres możliwych zastosowań klinicznych. Na przykładzie piezoelektrycznego urządzenia firmy Acteon omówione zostaną istotne z praktycznego punktu widzenia zastosowania oraz niuanse pracy w różnych dziedzinach stomatologii.

Urządzenia oznaczone jako Newtron występują w kilku odmianach różniących się w zasadzie niewielkimi szczegółami, w tym oświetleniem pola zabiegowego, zbiornikiem na roztwór chłodzący, w dowolnych konfiguracjach (zdj. 1).

Podstawą działania jest znajdujący się w zakresie częstotliwości ultradźwiękowych ruch drgający końcówki (minimum 28 kHz). Istotne dla działania jest zastosowanie z jednej strony klasycznego efektu piezoelektrycznego, z drugiej zaawansowanej technologicznie elektroniki. Dzięki zastosowanej technologii Cruise Control praca generatora, a co za tym idzie – końcówki, poddawana jest stałej kontroli w czasie rzeczywistym, modyfikując warunki zasilania stosownie do zwrotnie sczytywanych obciążeń końcówki. Zapewnia to optymalne wykorzystanie potencjału urządzenia przy jednoczesnym zmniejszeniu ewentualnych działań jatrogennych oraz uszkodzenia tipów. Oczywiście wspomniany klasyczny efekt piezoelektryczny jest tu sporym uproszczeniem, albowiem od odkrycia zjawiska przez braci Curie oraz prac Lippmanna przypadających na lata 80. XVIII w., a następnie pierwszym militarnym zastosowaniem w okresie pierwszej wojny światowej, technologia znacząco odcisnęła swoje piętno. 

Obecnie przetworniki w połączeniu z elementami sterującymi znajdują się praktycznie w gestii mechatroniki, sprawiając, że działanie systemu można określić jako inteligentne. Niestety, poziom tej inteligencji nie może jeszcze zastąpić wiedzy i umiejętności operatora, stanowi natomiast doskonałe wsparcie. Przechodząc do praktycznych zastosowań urządzenia, jakim jest Newtron P5XS, należy wspomnieć o skalingu. Warto jednak podkreślić istotną zmianę w podejściu do tego zabiegu, albowiem obecnie nie skupia się wyłącznie na mechanicznej eliminacji złogów, ale na usunięciu toksyn i mikrobów. Wykorzystanie efektu kawitacji sprawia, że jest to niedościgniona metoda oczyszczania i odkażania. I tu konieczne jest wyobrażenie sobie zasady działania wyrafinowanych w kształcie specjalistycznych końcówek – tipów. Pierwotnie wygenerowany ruch posuwisto-zwrotny o wysokiej częstotliwości drgań przenoszony jest na końcówkę pracującą.

Odpowiednie jej ukształtowanie, wywarzenie i dobór rodzaju stopu (elastyczność) modyfikować będą ostateczny układ ruchu w przestrzeni. Jak wspomniano wcześniej, drgania w jednej płaszczyźnie będą przenoszone w przestrzeni, istotnie modyfikując tor ruchu, a co za tym idzie – rozkład chmury kawitacyjnej. Dla przykładu proste końcówki (zdj. 2.) zależnie od tego, czy są delikatnie zakrzywione na całym przebiegu, czy tylko zagięte w jednym miejscu, generują ruch falujący lub tylko drżący. Znacznie trudniej wyobrazić sobie ostateczną formę drgań końcówek o złożonym kształcie (zdj. 3). Pozornie niewiele, ale właśnie to jest podstawą właściwego wykorzystania odpowiedniej do sytuacji końcówki, dobranie adekwatnej do oczyszczanej powierzchni i właściwe jej ustawienie. Kontakt delikatnej końcówki z powierzchnią zęba wbrew pozorom nie sprzyja usuwaniu biofilmu, skuteczniejsze w tym zakresie jest prowadzenie instrumentu w niewielkiej od niej odległości. 

Uzyskanie odpowiedniej wydajności uzależnione jest również od możliwości przenoszenia fali w zależności od gęstości ośrodka. Podczas skalingu uwzględniać należy odmienne właściwości akustyczne tkanek twardych, kości, tkanek przyzębia i powietrza, albowiem na granicy każdego z tych odmiennych środowisk następować będzie szereg zjawisk, którym towarzyszyć może generowanie znacznych ilości ciepła. Woda oprócz chłodzenia ma na celu właśnie ułatwienie przenoszenia fali ultradźwięków, a ponadto odpowiada za efekt kawitacji (znaczenie zjawiska kawitacji jest bardzo duże, ale nie wolno zapominać o jego złożoności oraz innych towarzyszących działaniu ultradźwięków, jak choćby powstawanie cząstek aktywnego tlenu). 

Podczas zbiegu usuwania biofilmu istotne znaczenie ma skrupulatne oczyszczanie wszystkich powierzchni. Zadanie to jest znacznie łatwiejsze, jeśli niewidoczną dla nieuzbrojonego oka warstwę uda się fizycznie obrazować. Wygodną i często stosowaną metodą detekcji jest wybarwianie płytki nazębnej dedykowanymi preparatami. Jednak po zastosowaniu barwnika intensywne płukanie może ponownie ograniczyć widoczność złogów. Zatem rozwiązaniem okazać może się dodanie barwnika do płynu chłodzącego stale przepłukującego pole zabiegowe.

Dla Newtrona jest to opatentowana konfiguracja preparatu F.L.A.G. for B. LED, który – jak wskazuje drugi człon nazwy – współdziała ze światłem niebieskiej diody umieszczonej w rękojeści Newtrona (zdj. 4).

Do innych zabiegów można wymiennie stosować pierścień diodowy zapewniający białe światło, co istotnie poprawia widoczność podczas pracy. Szybkość odtwarzania biofilmu uzależniona jest nie tylko od precyzji oczyszczania, ale i od jakości powierzchni tkanek twardych po zabiegu. Stopień wygładzenia powierzchni po zastosowaniu ultradźwięków wskazuje na wysoką skuteczność tej metody, przewyższającą kiretaż manualny [1–4].

Zatem pokrótce omówiona została podstawowa funkcja skalera, choć dla pełnego obrazu dodać należy jeszcze...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Forum Stomatologii Praktycznej
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy