Dołącz do czytelników
Brak wyników

Postępowanie w urazach zębów

artykuły | 9 września 2013 | NR 16
0 330

Uszkodzenia mechaniczne zębów zdarzają się stosunkowo często. Pacjenci pourazowi stanowią drugą co do częstości grupę szukającą szybkiej pomocy stomatologa.
 

Urazy zębów mlecznych występują u ok. 30% dzieci w wieku przedszkolnym. Jeśli chodzi o zęby stałe, problem dotyczy 1/3 osób dorosłych. Zdecydowana większość urazów spowodowana jest upadkami lub wypadkami, dwukrotnie częściej u chłopców. Czynnikami szczególnie predysponującym do urazowych uszkodzeń zębowych są wady zgryzu z grupy tyłozgrzów, głównie z protruzją siekaczy górnych. Zwiększony nagryz poziomy ok. 3 mm dwukrotnie zwiększa ryzyko wystąpienia urazu. Ponadto urazom zębów sprzyjają sport, uderzenia twardym przedmiotem oraz niesprawność fizyczna.

POLECAMY

Najbardziej popularną klasyfikację urazów zębowych stanowi klasyfikacja Ellisa, która obejmuje 9 klas:

  • klasa I – złamanie korony zęba w obrębie szkliwa,
  • klasa II – złamanie korony zęba w obrębie szkliwa i zębiny,
  • klasa III – złamanie korony zęba z obnażeniem miazgi,
  • klasa IV – uraz prowadzący do utraty żywotności miazgi bez złamania lub ze złamaniem korony zęba,
  • klasa V – całkowite zwichnięcie zęba,
  • klasa VI – złamanie korzenia,
  • klasa VII – zwichnięcie częściowe zęba,
  • klasa VIII – złamanie korony w okolicy szyjki zęba,
  • klasa IX – uszkodzenie zębów mlecznych.

Bardzo ważne jest, by pacjenta zgłaszającego się po urazie zębów dokładnie zbadać w celu wykluczenia złamania w obrębie twarzoczaszki czy wstrząśnienia mózgu. Ważny jest dobrze przeprowadzony wywiad, w którym nie należy pominąć takich informacji, jak wiek pacjenta, jaki czas upłynął od urazu, co to był za uraz czy ząb był kiedyś leczony.

Następnie należy przeprowadzić badanie zewnątrzustne, by ocenić powłoki skórne i uszkodzenie powłok twarzy, po czym zaleca się wykonanie badania wewnątrzustnego – ocena stanu tkanek miękkich, uszkodzenia zębów, reakcji miazgi. Istotne jest również zbadanie zębów sąsiednich i przeciwstawnych. Badanie rentgenograficzne (RTG) jest konieczne do postawienia prawidłowej diagnozy stanu zęba po urazie.

Wykonuje się RTG zębowe i zgryzowe. Kąt padania promienia centralnego w RTG zębowym w płaszczyźnie poziomej jest prostopadły do stycznej krzywizny łuku zębowego w miejscu badanego zęba, szczelina złamania będzie zawsze widoczna. Zdjęcie zgryzowe pomocne jest w obrazowaniu złamań zębów i wyrostków zębodołowych. Badanie RTG pozwala ocenić m.in. odległość linii złamania od miazgi, obecność złamania korzenia, stan ozębnej oraz ewentualne zmiany okołowierzchołkowe.

Urazy w obrębie korony

Złamania, uszkodzenia zębów w obrębie korony stanowią 26–76% spośród wszystkich uszkodzeń. Złamanie w obrębie szkliwa wymaga jedynie wygładzenia ostrych brzegów, by nie raniły tkanek miękkich oraz zastosowania fluoru. Złamanie zarówno w obrębie szkliwa, jak i zębiny powinno być jak najszybciej zabezpieczone ze względu na obnażenie kanalików zębinowych. Preparatem najbardziej polecanym jest podkład oparty na wodorotlenku wapnia, po czym zalecana jest odbudowa korony materiałem kompozytowym lub glassjonomerem. Pacjent powinien zgłaszać się na wizyty kontrolne po ok. 6 tygodniach od urazu, a następnie co pół roku.

Przy złamaniach korony z obnażeniem miazgi celem staje się zachowanie żywej miazgi, jednak wszytko zależy od tego, jak długo po urazie pacjent trafi do gabinetu oraz od stanu miazgi i stadium rozwoju korzenia. W zębach młodych z niezakończonym rozwojem korzenia stosuje się bezpośrednie pokrycie miazgi lub amputację przyżyciową. Jeśli w wyniku urazu dojdzie do utraty żywotności miazgi, należy przeprowadzić leczenie endodontyczne antyseptyczne.

Złamania korzeni zębowych

Warunkiem powodzenia leczenia tego typu złamań jest wczesne leczenie i unieruchomienie. Złamania podłużne i skośne zazwyczaj źle rokują, co kończy się ekstrakcją zęba. Natomiast złamania poprzecze w środkowej i wierzchołkowej części korzenia rokują nie najgorzej, natomiast przykoronowe złamania nie są zazwyczaj optymistyczne. Szyna unieruchamiająca zęby po urazie powinna pozostać ok. 8–12 tygodni. Ważna jest w tym czasie obserwacja kliniczna i radiologiczna. 

Zwichnięcia zębów mogą być częściowe lub całkowite. Wśró...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Forum Stomatologii Praktycznej
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy