Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z codziennej praktyki

15 czerwca 2018

NR 41 (Listopad 2017)

Afty nawracające

0 171

Brakuje ścisłych, potwierdzonych doniesień, dlaczego się pojawiają. Częściej bądź rzadziej nękają część społeczeństwa. Ich leczenie jest trudne i niewdzięczne. Najgorsze jednak, że lubią wracać... 

Afty nawracające dotyczą (według niektórych doniesień) nawet do 50% społeczeństwa. W dzieciństwie pojawiają się rzadko. Częściej cierpią na nie kobiety. Przyjmuje sie, że w połowie przypadków mogą mieć charakter dziedziczny. Mogą stanowić schorzenie przejściowe lub uporczywie nękać chorego albo też pojawiać się co kilka miesięcy.

Zagadnienie aft nie jest do chwili obecnej dostatecznie poznane. Szereg niejasności dotyczy etiologii, charakteru wykwitów, przebiegu klinicznego oraz skutecznego sposobu leczenia. Wciąż dyskutuje się na temat ich charakteru autoimmunologicznego czy związku z różnymi chorobami ogólnymi. Konsekwencją tego jest nie zawsze skuteczne leczenie i znaczny dyskomfort dla chorego w okresie rzutu wykwitów.

Etiologia

Do przyczyn miejscowych pojawiania się aft nawrotowych zalicza się niektóre urazy mechaniczne (np. ukłucie szczoteczką do zębów, wizytę u stomatologa), kontakt z alergenem (pokarmowym lub którego źródłem jest kosmetyk). Przyczyn ich powstawania upatruje się także w złym stanie higieny jamy ustnej, obecności nieleczonych ubytków próchniczych, pozostawionych korzeni, złogów kamienia, także wypełnień amalgamatowych oraz metalowych koron.

W niektórych przypadkach uchwycić można związek wysiewu aft z miesiączką, przemęczeniem, przewlekłymi schorzeniami przewodu pokarmowego (niedokrwistością, nadkwasotą, zaburzeniami wchłaniania, chorobami wątroby, pasożytami jelitowymi), a także z labilnością układu nerwowego.

Bada się również powiązania aft z procesem autoimmunogennym (np. defektem funkcji żernej neutrofilów).

Objawy

Objawy prodromalne aft nawrotowych występują na ok. 24–48 godzin wcześniej i obejmują lekki ból, pieczenie, uczucie palenia oraz zaczerwienienie miejsca późniejszego wykwitu. 

Afta pierwotna (czerwona plama) pojawia się na ruchomej błonie śluzowej (w miejscu przyczepu wędzidełek warg, policzków, języka, niekiedy także na krawędzi i czubku języka oraz łukach podniebiennych). Nigdy nie występuje na czerwieni wargowej, dziąsłach, podniebieniu twardym.

Kolejnego dnia od powstania, w miejscu nacieczenia zmiany pojawia się martwica i po oddzieleniu nabłonka bardzo bolesna, głęboka nadżerka, pokryta szarawobiaławym, włóknikowym nalotem. Całość otacza rąbek zapalny. Średnica zmiany to kilka milimetrów.

Zazwyczaj afty pojawiają się w grupie – po kilka. Towarzyszy im znaczny ból (niewspółmierny do wielkości zmian) oraz złe samopoczucie. Błona śluzowa poza nadżerkami pozostaje niezmieniona. Nie obserwuje się także powiększenia okolicznych węzłów chłonnych.

Okres gojenia się zmiany (przez nabłonkowanie) wynosi ok. 10–14 dni.

Rozpoznanie aft nawrotowych ustala się na podstawie wywiadu, wyglądu wykwitów i skłonności do nawrotów.

Terapia

Ponieważ przyczyna aft tak naprawdę nie jest ostatecznie znana, ich leczenie ogranicza się do zniesienia objawów bólu i stanu zapalnego. 

Miejscowo zlecane...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Forum Stomatologii Praktycznej
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy